Ετήσια έκθεση Διεθνούς Αμνηστίας – Ελλάδα – απόσπασμα για αντιρρησίες συνείδησης

Αντιρρησίες συνείδησης

 

Συνεχίστηκαν οι σοβαρές παραβιάσεις των δικαιωμάτων των αντιρρησιών συνείδησης, με επανειλημμένες διώξεις, πρόστιμα και δίκες σε στρατιωτικά δικαστήρια. Τον Οκτώβριο, ένας 45χρονος αντιρρησίας συνείδησης, του οποίου η αίτηση για καθεστώς αντιρρησία συνείδησης είχε απορριφθεί το 2004 από τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας, αθωώθηκε για διαδικαστικούς λόγους από στρατιωτικό δικαστήριο.

 

Οι διαδικασίες εξέτασης των αιτήσεων για το καθεστώς  αντιρρησία συνείδησης ανεστάλησαν για σχεδόν 15 μήνες πριν αρχίσει να λειτουργεί τον Ιούλιο   ανασυγκροτημένη η Επιτροπή που ήταν επιφορτισμένη με την εξέταση τέτοιων αιτήσεων. Μια προσφυγή ενώπιον του ΣτΕ κατά της αύξησης το 2019 της διάρκειας της εναλλακτικής υπηρεσίας εκκρεμούσε στο τέλος του έτους.

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία

 

Απόσπασμα από την Ετήσια Έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας για το 2017

Αντιρρησίες συνείδησης

Οι αντιρρησίες συνείδησης εξακολούθησαν να διώκονται επανειλημμένα, να συλλαμβάνονται, να δικάζονται στο στρατοδικείο και να τους υποβάλλονται πρόστιμα. Τον Ιούνιο, ένας 53χρονος αντιρρησίας συνείδησης, ο οποίος διωκόταν επειδή αρνήθηκε να στρατολογηθεί το 1990, δικάστηκε σε ένα στρατοδικείο αλλά αθωώθηκε. Σύμφωνα με υπόμνημα της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου του 2016 και του  Ευρωπαϊκού Γραφείου για τους Αντιρρησίες Συνείδησης, η διάρκεια της εναλλακτικής θητείας για συγκεκριμένες κατηγορίες αντιρρησιών συνείδησης δεν συμμορφώνεται με τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη. Τον Ιούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Κοινωνικών Δικαιωμάτων ζήτησε από την Ελλάδα να υποβάλλει περισσότερες πληροφορίες.

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία 

Τουρκια: ο υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αντιρρησίας συνείδησης Χαλίλ Σαβντά αθωώθηκε για την «απομάκρυνση του κοινού από τη στρατιωτική θητεία».

Δημόσια Δήλωση

12 Δεκεμβρίου 2013

Τουρκία: ο υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αντιρρησίας συνείδησης Χαλίλ Σαβντά αθωώθηκε για την «απομάκρυνση του κοινού από τη στρατιωτική θητεία».

Η δίωξη εναντίον του ιστότοπου www.savaskarsitlari.org, καταχωρημένου στο όνομα του Χαλίλ Σαβντά, ολοκληρώθηκε στα τέλη Νοεμβρίου με την αθώωσή του για την κατηγορία της «απομάκρυνσης του κοινού από τη στρατιωτική θητεία,» κατά το Άρθρο 318 του τουρκικού ποινικού κώδικα.

Το δικαστήριο κατέληξε στο ότι «παρόλο που ξεκίνησε μια δίωξη για “απομάκρυνση του κοινού από τη στρατιωτική θητεία”, ο κατηγορούμενος αθωώνεται επειδή δεν υπάρχουν στοιχεία του εγκλήματος». Όταν γραφόταν αυτή η δήλωση, ο εισαγγελέας ακόμα σκεπτόταν εάν θα εφεσιβάλει την αθώωση.

Στο δικαστήριο ο Χαλίλ Σαβντά είπε: «Η ύπαρξη αδικήματος για “απομάκρυνση του κοινού από τη στρατιωτική θητεία” αντιβαίνει στο σύνταγμα της Τουρκίας και τις διεθνείς συμβάσεις των οποίων αυτή είναι μέλος. Δεν είναι έγκλημα να απομακρύνεις τον κόσμο από το να γίνει γιατρός, ιμάμης ή δημοσιογράφος. Δεν μπορεί να υφίσταται ένα έγκλημα που να λέγεται “απομάκρυνση του κοινού από τη στρατιωτική θητεία”. Δεν δέχομαι τέτοιο έγκλημα. Το παρόν τερατώδες Άρθρο 318 στον τουρκικό ποινικό κώδικά πρέπει να σταματήσει να υφίσταται».

Η Διεθνής Αμνηστία έχει κάνει εκστρατεία επί χρόνια για την κατάργηση του Άρθρου 318 το οποίο θεωρεί ως ευθεία παραβίαση του δικαιώματος στην ελευθερία της έκφρασης που διασφαλίζεται στο διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Δ.Α. καλωσορίζει την απόφαση του δικαστηρίου και ανανεώνει την έκκλησή της για κατάργηση του άρθρου.

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία 

Ελλάδα: Σταματήστε τις συλλήψεις και τις δίκες σε στρατοδικεία των αντιρρησιών συνείδησης

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ


19 Απριλίου 2013

Ελλάδα: Σταματήστε τις συλλήψεις και τις δίκες σε στρατοδικεία των αντιρρησιών συνείδησης



Η Διεθνής Αμνηστία εκφράζει τις βαθύτατες ανησυχίες της μετά τη σύλληψη, με τη διαδικασία του αυτοφώρου, του 30χρονου αντιρρησία συνείδησης Μενέλαου Εξίογλου στις 18 Απριλίου 2013. Πρόκειται για την τρίτη σύλληψη αντιρρησία συνείδησης με τη διαδικασία του αυτοφώρου τους τελευταίους μήνες στην Ελλάδα. Η Διεθνής Αμνηστία επίσης καταδικάζει το νέο κύμα διώξεων και ζητά να σταματήσουν αμέσως οι συλλήψεις και οι δίκες των αντιρρησιών συνείδησης από στρατοδικεία, και ακόμα περισσότερο οι επανειλημμένες διώξεις τους για την ίδια πράξη.


Ο 30χρονος αντιρρησίας συνείδησης Μενέλαος Εξίογλου συνελήφθη στη Θεσσαλονίκη το πρωί της 18^ης Απριλίου 2013 με ένταλμα σύλληψης για ανυποταξία και αναμένεται να μεταχθεί στην Αθήνα την Παρασκευή 19/4 και να οδηγηθεί ενώπιον στρατιωτικού εισαγγελέα το Σάββατο 20/4, με τη διαδικασία του αυτοφώρου, λόγω της άρνησής του να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία για ιδεολογικούς λόγους συνείδησης. Για τον ίδιο λόγο, στις 18 Δεκεμβρίου 2012, ο Εξίογλου καταδικάστηκε από το Στρατοδικείο Λάρισας σε 4 μήνες φυλάκιση με έναν χρόνο αναστολή. Πρόσφατα του επιβλήθηκε και το διοικητικό πρόστιμο ύψους 6.000 ευρώ για ανυποταξία. Τον Μάιο του 2010 ο Μενέλαος Εξίογλου είχε καταθέσει, μαζί με άλλους 6 αντιρρησίες συνείδησης, δημόσια δήλωση σχετικά με την απόφασή του να αρνηθεί τη στρατιωτική θητεία για ιδεολογικούς λόγους.

Σε περίπτωση που ο Μενέλαος Εξίογλου οδηγηθεί εκ νέου ενώπιον στρατοδικείου, τη δίκη θα παρακολουθήσει παρατηρητής της Διεθνούς Αμνηστίας.

Την Τετάρτη, 20 Φεβρουαρίου 2013, συνελήφθη ο ιδεολογικός αντιρρησίας συνείδησης Νικόλαος Καρανίκας, 44 ετών, ο οποίος και οδηγήθηκε, με τη διαδικασία του αυτοφώρου, ενώπιον της στρατιωτικού εισαγγελέα Θεσσαλονίκηςμε την κατηγορία της ανυποταξίας άρχουσα από το 1996, αδίκημα για το οποίο έχει ήδη καταδικαστεί και φυλακιστεί το 1995. Κατόπιν αιτήματος αναβολής, η δίκη του ορίστηκε για την Παρασκευή, 22 Φεβρουαρίου 2013 στο Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης, και αφέθηκε ελεύθερος την ίδια ημέρα. Στις 22 Φεβρουαρίου 2013, κατόπιν νέου αιτήματος αναβολής, η δίκη αναβλήθηκε για την Παρασκευή 8 Μαρτίου 2013. Στις δίκη της 8ης Μαρτίου 2013 ο Νικόλαος Καρανίκας αθωώθηκε.

Ο ιδεολογικός αντιρρησίας συνείδησης Χαράλαμπος Ακριβόπουλος, 37 ετών, συνελήφθη από τις αστυνομικές αρχές το πρωί της Τρίτης, 19 Μαρτίου 2013, και μετά από δύο ημέρες κράτησης σε διάφορες αστυνομικές διευθύνσεις, δικάστηκε στο Ναυτοδικείο Πειραιά. Το στρατιωτικό δικαστήριο, μετά την εξέταση των μαρτύρων και την απολογία του Ακριβόπουλου, αποφάσισε να αναβάλει τη δίκη για τις 8 Οκτωβρίου 2013.

Ο Χαράλαμπος Ακριβόπουλος είχε δηλώσει την αντίρρηση συνείδησής του τον Μάρτιο του 2004, όταν η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία ήταν υπερδιπλάσια της διάρκειας της στρατιωτικής θητείας. Αρνήθηκε να υπηρετήσει τέτοια τιμωρητική εναλλακτική υπηρεσία. Τον Απρίλιο του 2008 κλήθηκε να παρουσιαστεί ενώπιον του Τριμελούς Ναυτοδικείου Πειραιά για το αδίκημα της ανυποταξίας σε καιρό ειρήνης, δεν παρουσιάστηκε και η δίκη αυτή αναβλήθηκε προκειμένου να ζητηθεί αυτοπρόσωπη παρουσία. Ο Χαράλαμπος Ακριβόπουλος καταδικάστηκε από το Ναυτοδικείο Πειραιά στις 22 Μαρτίου 2011 σε 8μηνη ποινή φυλάκισης με διετή αναστολή.

Επιπλέον, ο αντιρρησίας συνείδησης Δημήτρης Σωτηρόπουλος, 47 ετών, παρέλαβε πρόσφατα κλήση για να δικαστεί στις 28 Μαΐου 2013 από το Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης με την κατηγορία της «ανυποταξίας σε περίοδο γενικής επιστράτευσης», για την οποία του ασκήθηκε δίωξη το 1994. Ο Δημήτρης Σωτηρόπουλος είχε δηλώσει την αντίρρηση συνείδησής του τον Μάρτιο του 1992, όταν η ελληνική νομοθεσία δεν αναγνώριζε το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης και δεν προέβλεπε τη δυνατότητα εναλλακτικής υπηρεσίας. Το 1992 κλήθηκε για απολογία ενώπιον του Στρατιωτικού Δικαστηρίου Θεσσαλονίκης με την κατηγορία της ανυποταξίας και επανέλαβε την άρνησή του να στρατευτεί για λόγους συνείδησης υποβάλλοντας υπόμνημα, χωρίς, ωστόσο, να δικαστεί. Ουδέποτε του αναγνωρίστηκε το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης, αλλά αντίθετα υπέστη επανειλημμένες διώξεις, καθώς οι αρχές κατέσχεσαν το διαβατήριό του και εξέδωσαν αλλεπάλληλα εντάλματα σύλληψης. Αν και δεν είναι πλέον υπόχρεος στράτευσης, ήδη από το 2008, όταν έγινε πατέρας για τρίτη φορά -σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία οι τρίτεκνοι απαλλάσσονται της υποχρέωσης στράτευσης-, η ποινική εκκρεμότητα σε βάρος του παρέμεινε.

Η εναλλακτική κοινωνική υπηρεσία στην Ελλάδα είχε και συνεχίζει να έχει τιμωρητικό χαρακτήρα για τη μεγάλη πλειονότητα των στρατεύσιμων, καθώς απαιτεί πολύ μεγαλύτερης διάρκειας υπηρεσία από ό,τι απαιτείται για το στρατό. Συγκεκριμένα η εναλλακτική κοινωνική υπηρεσία είναι διάρκειας 15 μηνών έναντι 9 μηνών στο στρατό ξηράς όπου υπηρετεί η μεγάλη πλειονότητα των στρατεύσιμων. Επιπροσθέτως, η Διεθνής Αμνηστία θεωρεί ότι ο θεσμός της εναλλακτικής υπηρεσίας πρέπει να είναι καθαρά πολιτικής φύσης, εκτός της αρμοδιότητας του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.
Οι επανειλημμένες διώξεις των αντιρρησιών συνείδησης οι οποίοι έχουν προηγουμένως καταδικασθεί ή αθωωθεί για την ίδια πράξη παραβιάζουν το Άρθρο 14.7 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, το οποίο ορίζει ότι «κανένας δεν πρέπει να δικάζεται ή να τιμωρείται ξανά για αδίκημα για το οποίο έχει τελεσίδικα καταδικαστεί ή αθωωθεί σύμφωνα με το δίκαιο και τον κώδικα ποινικής δικονομίας κάθε χώρας».

Οι δίκες πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των αντιρρησιών συνείδησης, σε στρατοδικεία εγείρουν σοβαρές ανησυχίες. Σε αντίστοιχη περίπτωση το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει κρίνει ότι η δίκη ενός τούρκου αντιρρησία συνείδησης από ένα δικαστήριο το οποίο αποτελείται αποκλειστικά από στρατιωτικούς δικαστές παραβιάζει το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη (Άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων,  υπόθεση Ercep κατά Τουρκίας, απόφαση 22/11/2011).

Τόσο η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ  (Γενικό Σχόλιο 22, 1993) όσο και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (υπόθεση Bayatyan κατά Αρμενίας, απόφαση 01/06/2011) έχουν αναγνωρίσει ρητά ότι το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης προστατεύεται από το δικαίωμα περί ελευθερίας σκέψης, συνείδησης και θρησκείας των Άρθρων 18 και 9  του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αντίστοιχα. Ωστόσο, η Ελλάδα εξακολουθεί να μη συμμορφώνεται με τις διεθνείς υποχρεώσεις της και παραβιάζει τα δικαιώματα των αντιρρησιών συνείδησης.

Η Διεθνής Αμνηστία καλεί τις ελληνικές αρχές να εναρμονίσουν τη νομοθεσία περί αντίρρησης συνείδησης και την πρακτική με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα και συστάσεις, και να τερματίσουν αμέσως όλες τις διώξεις, τις ποινές φυλάκισης, τα διοικητικά πρόστιμα (ύψους 6.000 ευρώ) και τις διακρίσεις εις βάρος των αντιρρησιών συνείδησης.

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία 

Ελλάδα: Κρατούμενος συνείδησης ο αντιρρησίας συνείδησης Χαράλαμπος Ακριβόπουλος

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

21 Μαρτίου 2013

Ελλάδα: Κρατούμενος συνείδησης ο αντιρρησίας συνείδησης Χαράλαμπος Ακριβόπουλος

Η Διεθνής Αμνηστία καταδικάζει την σύλληψη, κράτηση και δίκη του αντιρρησία συνείδησης Χαράλαμπου Ακριβόπουλου. Η διεθνής οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων θεωρεί τον Χαράλαμπο Ακριβόπουλο κρατούμενο συνείδησης -ο οποίος κρατείται μόνο για την άρνησή του να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία για λόγους συνείδησης- και ζητά την άμεση και χωρίς όρους απελευθέρωσή του. Ο Χαράλαμπος Ακριβόπουλος, 37 ετών, συνελήφθη από τις αστυνομικές αρχές το πρωί της Τρίτης, 19 Μαρτίου 2013, και οδηγήθηκε στην Αστυνομική Διεύθυνση Ημαθίας. Σύμφωνα με τις αρχές η σύλληψή του αφορά υπόθεση ανυποταξίας και θα παραπεμφθεί στο Ναυτοδικείο Πειραιά. Τη δίκη θα παρακολουθήσει παρατηρητής της Διεθνούς Αμνηστίας.

Ο Χαράλαμπος Ακριβόπουλος, ο οποίος έχει αρνηθεί για λόγους συνείδησης να υπηρετήσει τόσο την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία όσο και την τιμωρητική εναλλακτική υπηρεσία, συνελήφθη με τη διαδικασία του αυτόφωρου και μετήχθη την ίδια ημέρα στην Υποδιεύθυνση Μεταγωγών Δικαστηρίων της Διεύθυνσης Αστυνομίας Θεσσαλονίκης. Εχθές, 20 Μαρτίου 2013, μετήχθη στη Διεύθυνση Μεταγωγών Δικαστηρίων Αττικής προκειμένου να μεταφερθεί σήμερα ενώπιον του Ναυτοδικείου Πειραιά για να δικασθεί με την κατηγορία της ανυποταξίας.

Ο Χαράλαμπος Ακριβόπουλος είχε δηλώσει την αντίρρηση συνείδησής του τον Μάρτιο του 2004, όταν η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία ήταν υπερδιπλάσια της διάρκειας της στρατιωτικής θητείας. Αρνήθηκε να υπηρετήσει τέτοια τιμωρητική εναλλακτική υπηρεσία. Τον Απρίλιο του 2008 κλήθηκε να παρουσιαστεί ενώπιον του Τριμελούς Ναυτοδικείου Πειραιά για το αδίκημα της ανυποταξίας σε καιρό ειρήνης, δεν παρουσιάστηκε και η δίκη αυτή αναβλήθηκε προκειμένου να ζητηθεί αυτοπρόσωπη παρουσία. Ο Χαράλαμπος Ακριβόπουλος καταδικάστηκε από το Ναυτοδικείο Πειραιά στις 22 Μαρτίου 2011 σε 8μηνη ποινή φυλάκισης με διετή αναστολή. Συνεπώς, σε περίπτωση νέας καταδίκης του, κινδυνεύει να φυλακιστεί αμέσως.

Η παρούσα σύλληψη και κράτησή του με βάση τη διαδικασία του αυτοφώρου για πράξη ανυποταξίας βασίζεται στην κατηγορία του 2008, καθώς το αδίκημα της ανυποταξίας κατά το ελληνικό δίκαιο θεωρείται διαρκές έγκλημα. Αυτό επιτρέπει το να οδηγηθεί ο αντιρρησίας στο αυτόφωρο οποτεδήποτε, αν και για τις περιπτώσεις άρνησης στράτευσης  της τελευταίας δεκαετίας σπανίως ακολουθείτο η αυτόφωρη διαδικασία.

Πρόκειται για τη δεύτερη σύλληψη αντιρρησία συνείδησης από τις ελληνικές αρχές μέσα σε ένα μήνα μετά από ένα κενό αρκετών χρόνων. Την Τετάρτη, 20 Φεβρουαρίου 2013, συνελήφθη ο αντιρρησίας συνείδησης Νικόλαος Καρανίκας, 44 ετών, ο οποίος και οδηγήθηκε ενώπιον της στρατιωτικού εισαγγελέα Θεσσαλονίκης με τη διαδικασία του αυτοφώρου με την κατηγορία της ανυποταξίας άρχουσα από το 1996, αδίκημα για το οποίο έχει ήδη καταδικαστεί και φυλακιστεί το 1995. Κατόπιν αιτήματος αναβολής, η δίκη του ορίστηκε για την Παρασκευή, 22 Φεβρουαρίου 2013 στο Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης, και αφέθηκε ελεύθερος την ίδια ημέρα. Στις 22 Φεβρουαρίου 2013, κατόπιν νέου αιτήματος αναβολής, η δίκη αναβλήθηκε για την Παρασκευή 8 Μαρτίου 2013. Στις δίκη της 8ης Μαρτίου 2013 ο Νικόλαος Καρανίκας αθωώθηκε.

Επιπλέον, ο αντιρρησίας συνείδησης Δημήτρης Σωτηρόπουλος, 47 ετών, παρέλαβε πρόσφατα κλήση για να δικαστεί στις 28 Μαΐου 2013 από το Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης με την κατηγορία της «ανυποταξίας σε περίοδο γενικής επιστράτευσης», για την οποία του ασκήθηκε δίωξη το 1994. Ο Δημήτρης Σωτηρόπουλος είχε δηλώσει την αντίρρηση συνείδησής του τον Μάρτιο του 1992, όταν η ελληνική νομοθεσία δεν αναγνώριζε το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης και δεν προέβλεπε τη δυνατότητα εναλλακτικής υπηρεσίας. Το 1992 κλήθηκε για απολογία ενώπιον του Στρατιωτικού Δικαστηρίου Θεσσαλονίκης με την κατηγορία της ανυποταξίας και επανέλαβε την άρνησή του να στρατευτεί για λόγους συνείδησης υποβάλλοντας υπόμνημα, χωρίς, ωστόσο, να δικαστεί. Ουδέποτε του αναγνωρίστηκε το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης, αλλά αντίθετα υπέστη επανειλημμένες διώξεις, καθώς οι αρχές κατέσχεσαν το διαβατήριό του και εξέδωσαν αλλεπάλληλα εντάλματα σύλληψης. Αν και δεν είναι πλέον υπόχρεος στράτευσης, ήδη από το 2008 όταν έγινε πατέρας για τρίτη φορά -σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία οι τρίτεκνοι απαλλάσσονται της υποχρέωσης στράτευσης, η ποινική εκκρεμότητα σε βάρος του παρέμεινε.

Η Διεθνής Αμνηστία καλεί τις ελληνικές αρχές να σταματήσουν τις επανειλημμένες διώξεις των αντιρρησιών συνείδησης. Οι επανειλημμένες διώξεις των αντιρρησιών συνείδησης που έχουν προηγουμένως καταδικασθεί ή αθωωθεί για την ίδια πράξη παραβιάζουν το Άρθρο 14.7 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, το οποίο ορίζει ότι «κανένας δεν πρέπει να δικάζεται ή να τιμωρείται ξανά για αδίκημα για το οποίο έχει τελεσίδικα καταδικαστεί ή αθωωθεί σύμφωνα με το δίκαιο και τον κώδικα ποινικής δικονομίας κάθε χώρας».

Οι δίκες πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των αντιρρησιών συνείδησης, σε στρατοδικεία εγείρουν σοβαρές ανησυχίες. Σε αντίστοιχη περίπτωση  το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων έχει κρίνει ότι η δίκη ενός τούρκου αντιρρησία συνείδησης από ένα δικαστήριο το οποίο αποτελείται αποκλειστικά από στρατιωτικούς δικαστές παραβιάζει το δικαίωμα σε δίκαιη δίκη (Άρθρο 6 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων,  υπόθεση Ercep κατά  Τουρκίας, απόφαση 22/11/2011).

Τόσο η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ  (Γενικό Σχόλιο 22, 1993) όσο και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (υπόθεση Bayatyan κατά Αρμενίας, απόφαση 01/06/2011) έχουν αναγνωρίσει ρητά ότι το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης προστατεύεται από το δικαίωμα περί ελευθερίας σκέψης, συνείδησης και θρησκείας των Άρθρων 18 και 9  του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου αντίστοιχα. Ωστόσο, η Ελλάδα εξακολουθεί να μη συμμορφώνεται με τις διεθνείς υποχρεώσεις της και παραβιάζει τα δικαιώματα των αντιρρησιών συνείδησης.

Η εναλλακτική κοινωνική υπηρεσία στην Ελλάδα  είχε και συνεχίζει να έχει τιμωρητικό χαρακτήρα για τη μεγάλη πλειονότητα των στρατεύσιμων, καθώς απαιτεί πολύ μεγαλύτερης διάρκειας υπηρεσία από ό,τι απαιτείται για το στρατό. Επιπροσθέτως, η Διεθνής Αμνηστία θεωρεί ότι ο θεσμός της εναλλακτικής υπηρεσίας πρέπει να είναι καθαρά πολιτικής φύσης, εκτός της αρμοδιότητας του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας.

Η Διεθνής Αμνηστία καλεί τις ελληνικές αρχές να εναρμονίσουν τη νομοθεσία περί αντίρρησης συνείδησης και την πρακτική με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα και συστάσεις, και να τερματίσουν αμέσως όλες τις όλες τις διώξεις, τις ποινές φυλάκισης, τα διοικητικά πρόστιμα (ύψους 6.000 ευρώ) και τις διακρίσεις εις βάρος των αντιρρησιών συνείδησης.

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία 

15η Μαΐου: Παγκόσμια Ημέρα Αντιρρησιών Συνείδησης – και με την Ελλάδα τι θα γίνει;

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

11 Μαΐου 2005

Με την ευκαιρία της 15ης Μαΐου, Παγκόσμιας Ημέρας για τους Αντιρρησίες Συνείδησης, η Διεθνής Αμνηστία δίνει σήμερα στη δημοσιότητα νέα έκθεση για την Ελλάδα, με τίτλο: «Τιμωρούνται για τα πιστεύω τους: πώς οι αντιρρησίες συνείδησης εξακολουθούν να στερούνται των δικαιωμάτων τους» (AI Index: EUR 25/007/2005).

Παράλληλα η διεθνής οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων καλεί τον κόσμο να συμμετάσχει στη διεθνή εκστρατεία «Ελλάδα: ‘Παύσατε πυρ’ για τους αντιρρησίες συνείδησης!», υπογράφοντας την έκκληση προς τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, κ. Κώστα Καραμανλή, ως διαμαρτυρία για την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των διωκόμενων αντιρρησιών συνείδησης στην Ελλάδα (www.amnesty.org.gr/actnow/gre20050331.htm).

Στη νέα της έκθεση για την Ελλάδα, η Διεθνής Αμνηστία χαιρετίζει την πρόσφατη ιστορική απόφαση του Στρατοδικείου Αθηνών να αθωώσει έναν θρησκευτικό αντιρρησία συνείδησης, που κατηγορούνταν για ανυποταξία επειδή δεν υπηρέτησε την στρατιωτική του θητεία, υιοθετώντας το σκεπτικό της «σύγκρουσης καθηκόντων» (προς τη θρησκεία του και προς τον στρατό) και να του επιτρέψει να κάνει αίτηση για εναλλακτική πολιτική υπηρεσία, καθώς και την πρόσφατη ιστορική απόφαση του Αναθεωρητικού Στρατοδικείου Αθηνών να αθωώσει έναν θρησκευτικό αντιρρησία συνείδησης, που κατηγορούνταν για ανυποταξία επειδή δεν υπηρέτησε την εφεδρική του στρατιωτική υπηρεσία, με το σκεπτικό της «απουσίας δόλου». Παρ’ όλα αυτά, η οργάνωση ανησυχεί για το γεγονός ότι ταυτόχρονα άλλοι αντιρρησίες συνείδησης συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν επαναλαμβανόμενες διώξεις για τα πιστεύω τους, όπως ο Λάζαρος Πετρομελίδης, ο Γιώργος Μοναστηριώτης και διάφοροι Μάρτυρες του Ιεχωβά.

Παρά την τελευταία τροποποίηση, τον Αύγουστο του 2004, η εναλλακτική, μη στρατιωτική υπηρεσία συνεχίζει να έχει τιμωρητική διάρκεια. Συνεπώς η ελληνική νομοθεσία περί στράτευσης παραμένει μεροληπτική εις βάρος όσων επιλέγουν για λόγους συνείδησης να υπηρετήσουν εναλλακτική μη στρατιωτική υπηρεσία. Επιπρόσθετα, δεν παρέχει το δικαίωμα να διεκδικήσει κάποιος την ιδιότητα του αντιρρησία συνείδησης οποιαδήποτε στιγμή, τόσο πριν όσο και μετά την ένταξή του στις ένοπλες δυνάμεις. Η Διεθνής Αμνηστία ζητά από τις ελληνικές αρχές να εναρμονίσουν με τα διεθνή πρότυπα τη νομοθεσία περί στράτευσης και αντίρρησης συνείδησης και να θέσουν τέλος στις επαναλαμβανόμενες διώξεις εναντίον συγκεκριμένων αντιρρησιών συνείδησης, σύμφωνα με τη διεθνή αρχή του δικαίου ότι «κανείς δεν πρέπει να δικάζεται ή να τιμωρείται εκ νέου για αδίκημα για το οποίο έχει ήδη καταδικαστεί ή αθωωθεί».

Επιπλέον, η Διεθνής Αμνηστία ανησυχεί διότι, όχι μόνο στον νόμο αλλά και στην πράξη, η εναλλακτική πολιτική υπηρεσία παραμένει προβληματική και σαφώς μεροληπτική εις βάρος των αντιρρησιών συνείδησης. Για παράδειγμα, η οργάνωση επισημαίνει προβλήματα όσον αφορά την υποβολή αιτήσεων για την αναγνώριση κάποιου ως αντιρρησία συνείδησης, λόγω εμποδίων όπως είναι οι αυστηρές προθεσμίες, οι δυσκολίες στη συγκέντρωση των απαιτούμενων δικαιολογητικών και η μη αναγνώριση όσων έχουν παρουσιαστεί σε στρατιωτικό κατάστημα για να λάβουν αναβολή για λόγους υγείας.

Κατά συνέπεια η οργάνωση ζητά την αναθεώρηση του ελληνικού νομικού πλαισίου ώστε να διασφαλίζεται ότι η εναλλακτική πολιτική υπηρεσία δεν θα έχει διάρκεια με χαρακτήρα τιμωρίας και διάκρισης, θα υπάγεται εξ ολοκλήρου σε μη στρατιωτικές αρχές (περιλαμβανομένης και της εξέτασης των αιτήσεων των αντιρρησιών συνείδησης), οι αντιρρησίες συνείδησης θα έχουν το δικαίωμα να διεκδικούν αυτήν την ιδιότητα οποιαδήποτε στιγμή, τόσο πριν όσο και μετά την ένταξή τους στις ένοπλες δυνάμεις, και δεν θα είναι ποτέ δυνατόν να εκπέσουν από το δικαίωμα να υπηρετούν εναλλακτική υπηρεσία, ακόμα και σε καιρό πολέμου.

Επίσης η Διεθνής Αμνηστία ζητά την αναθεώρηση των διατάξεων που ορίζουν ότι οι αντιρρησίες συνείδησης που πραγματοποιούν συνδικαλιστικές δραστηριότητες ή συμμετέχουν σε απεργία κατά τη διάρκεια της εναλλακτικής τους υπηρεσίας εκπίπτουν του δικαιώματός τους στην εναλλακτική υπηρεσία ή στην άοπλη στρατιωτική θητεία. Η οργάνωση καλεί επιπλέον τις ελληνικές αρχές να διασφαλίσουν ότι οι αντιρρησίες συνείδησης θα ανακτήσουν πλήρως τα ατομικά και πολιτικά τους δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένων του δικαιώματος να ταξιδεύουν εκτός συνόρων, του δικαιώματος να έχουν ταυτότητα και διαβατήριο και του δικαιώματος στο εκλέγειν και εκλέγεσθαι. Παρόμοιες ανησυχίες έχουν εκφράσει επίσης ο Συνήγορος του Πολίτη και η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

Η Διεθνής Αμνηστία πιστεύει ότι κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα να αρνηθεί, για λόγους συνείδησης ή βαθιάς προσωπικής πεποίθησης, να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία, χωρίς να υποστεί καμία νομική κύρωση ή υλική ζημία. Οποιοσδήποτε φυλακιστεί για την άσκηση αυτού του δικαιώματος θεωρείται κρατούμενος συνείδησης, εφόσον δεν έχει αρνηθεί να υπηρετήσει μια εναλλακτική μη στρατιωτική υπηρεσία που δεν θα έχει χαρακτήρα τιμωρίας ή διάκρισης στη διάρκεια και την ουσία της.

Γενικές πληροφορίες

Η έκκληση βρίσκεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση: www.amnesty.org.gr/actnow/gre20050331.htm στα ελληνικά και τα αγγλικά. Οι ενδιαφερόμενοι, είτε συμπληρώνουν απλώς τα στοιχεία τους (όνομα και ταχυδρομική διεύθυνση) και στέλνουν την έκκληση μέσω e-mail στο Ελληνικό Τμήμα της Διεθνούς Αμνηστίας, είτε τυπώνουν την έκκληση, συμπληρώνουν τα στοιχεία τους και τη στέλνουν στα γραφεία του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας (Σίνα 30, 10672 Αθήνα, fax 210-3638016), που έχει αναλάβει να προωθήσει τις σχετικές εκκλήσεις στον κ. Καραμανλή. Οι πρώτες υπογραφές από διάφορες χώρες έχουν ήδη φτάσει και η συλλογή υπογραφών συνεχίζεται…

Για περισσότερες πληροφορίες και συνεντεύξεις:

Γεράσιμος Κουβαράς, Διευθυντής Ελληνικού Τμήματος Διεθνούς Αμνηστίας, τηλ. 210-3600087
Νίκος Μαστρακούλης, υπεύθυνος Τύπου, τηλ. 6932-069477

Δημόσιο έγγραφο

διεθνής αμνηστία

ΕΛΛΑΔΑ

Τιμωρούνται για τα πιστεύω τους: Πώς οι αντιρρησίες συνείδησης συνεχίζουν να στερούνται των δικαιωμάτων τους

11 Μαΐου 2005 Έκθεση AI Index: EUR 25/007/2005

Εισαγωγή

Η Διεθνής Αμνηστία χαιρετίζει την πρόσφατη απόφαση-ορόσημο του Στρατοδικείου Αθηνών να αθωώσει έναν θρησκευτικό αντιρρησία συνείδησης, που κατηγορούνταν για ανυποταξία επειδή δεν υπηρέτησε την στρατιωτική του θητεία, με το σκεπτικό της «σύγκρουσης καθηκόντων» (προς τη θρησκεία του και προς τον στρατό) και να του επιτρέψει να κάνει αίτηση για εναλλακτική πολιτική υπηρεσία, καθώς και την πρόσφατη απόφαση-ορόσημο του Αναθεωρητικού Στρατοδικείου Αθηνών να αθωώσει έναν θρησκευτικό αντιρρησία συνείδησης, που κατηγορούνταν για ανυποταξία επειδή δεν υπηρέτησε την εφεδρική του στρατιωτική υπηρεσία, με το σκεπτικό της «απουσίας δόλου». Παρ’ όλα αυτά, η οργάνωση ανησυχεί για το γεγονός ότι η ελληνική νομοθεσία περί στράτευσης και αντίρρησης συνείδησης, ιδίως ο Νόμος 2510/97, εξακολουθεί να υπολείπεται των διεθνών προτύπων.

Παρά την τροποποίηση της νομοθεσίας τον Αύγουστο του 2004, η εναλλακτική, μη στρατιωτική υπηρεσία παραμένει τιμωρητικής διάρκειας. Κατά συνέπεια, η ελληνική νομοθεσία περί στράτευσης παραμένει μεροληπτική εις βάρος όσων επιλέγουν για λόγους συνείδησης να υπηρετήσουν εναλλακτική μη στρατιωτική υπηρεσία. Επιπρόσθετα, δεν παρέχει το δικαίωμα να διεκδικήσει κάποιος την ιδιότητα του αντιρρησία συνείδησης οποιαδήποτε στιγμή, τόσο πριν όσο και μετά την ένταξή του στις ένοπλες δυνάμεις. Οι αντιρρησίες συνείδησης στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν ακόμα επαναλαμβανόμενες ποινικές διώξεις για τα πιστεύω τους. Η Διεθνής Αμνηστία καλεί τις ελληνικές αρχές να εναρμονίσουν την νομοθεσία περί στράτευσης με τα διεθνή πρότυπα και να θέσουν τέλος στις επαναλαμβανόμενες διώξεις εναντίον μεμονωμένων αντιρρησιών συνείδησης, σύμφωνα με την διεθνή αρχή του δικαίου ότι «κανείς δεν πρέπει να δικάζεται ή να τιμωρείται εκ νέου για αδίκημα για το οποίο έχει ήδη καταδικαστεί ή αθωωθεί».

Επιπλέον, η Διεθνής Αμνηστία ανησυχεί διότι, όχι μόνο στο νόμο αλλά και στην πράξη, η εναλλακτική πολιτική υπηρεσία παραμένει προβληματική και σαφώς μεροληπτική εις βάρος των αντιρρησιών συνείδησης. Για παράδειγμα, η οργάνωση επισημαίνει προβλήματα, αναφορικά με την υποβολή αιτήσεων για την αναγνώριση κάποιου ως αντιρρησία συνείδησης, λόγω εμποδίων όπως είναι οι αυστηρές προθεσμίες, οι δυσκολίες στη συγκέντρωση των απαιτούμενων δικαιολογητικών και η μη αναγνώριση όσων έχουν παρουσιαστεί σε στρατιωτικό κατάστημα για να λάβουν αναβολή για λόγους υγείας.

Κατά συνέπεια η οργάνωση ζητά να τροποποιηθεί το ελληνικό νομικό πλαίσιο ώστε να διασφαλίζεται ότι η εναλλακτική πολιτική υπηρεσία δεν θα έχει διάρκεια με χαρακτήρα τιμωρίας και διάκρισης, θα υπάγεται εξ ολοκλήρου σε μη στρατιωτικές αρχές (περιλαμβανομένης και της εξέτασης των αιτήσεων των αντιρρησιών συνείδησης), οι αντιρρησίες συνείδησης θα έχουν το δικαίωμα να διεκδικούν αυτήν την ιδιότητα οποιαδήποτε στιγμή, τόσο πριν όσο και μετά την ένταξή τους στις ένοπλες δυνάμεις, και δεν θα είναι ποτέ δυνατόν να εκπέσουν από το δικαίωμα να υπηρετούν εναλλακτική υπηρεσία, ακόμα και σε καιρό πολέμου. Επίσης η Διεθνής Αμνηστία ζητά να τροποποιηθούν οι διατάξεις που ορίζουν ότι οι αντιρρησίες συνείδησης, που πραγματοποιούν συνδικαλιστικές δραστηριότητες ή συμμετέχουν σε απεργία κατά τη διάρκεια της εναλλακτικής τους υπηρεσίας, εκπίπτουν του δικαιώματός τους στην εναλλακτική υπηρεσία ή στην άοπλη στρατιωτική θητεία. Η οργάνωση καλεί επιπλέον τις ελληνικές αρχές να διασφαλίσουν ότι οι αντιρρησίες συνείδησης θα ανακτήσουν πλήρως τα ατομικά και πολιτικά τους δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένων του δικαιώματος να ταξιδεύουν εκτός συνόρων, του δικαιώματος να έχουν ταυτότητα και διαβατήριο και του δικαιώματος στο εκλέγειν και εκλέγεσθαι.

Η τιμωρητική διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας: υπόθεση Λάζαρου Πετρομελίδη 

Ο Λάζαρος Πετρομελίδης, 43 ετών, είναι ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Αντιρρησιών Συνείδησης, παντρεμένος με ένα παιδί. Αρνήθηκε να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία για λόγους συνείδησης το 1992 και έκτοτε έχει επανειλημμένα υποστεί ποινικές διώξεις και καταδίκες για ανυποταξία. Αρνήθηκε να υπηρετήσει την εναλλακτική υπηρεσία που του προσφέρθηκε το 1998, καθώς είχε εξαιρετικά τιμωρητική διάρκεια – στην περίπτωσή του 7,5 φορές τη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας που θα όφειλε να υπηρετήσει διαφορετικά. Από τότε, ο Πετρομελίδης εξακολουθεί να λαμβάνει τακτικά προσκλήσεις κατάταξης στον στρατό, οπότε διώκεται κάθε φορά εκ νέου για ανυποταξία, λόγω της άρνησής του ως αντιρρησίας συνείδησης να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία. Παλαιότερα είχε φυλακιστεί τον Μάιο του 1998, τον Απρίλιο του 1999 και τον Σεπτέμβριο του 2002. Τον Ιούνιο του 2003 του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 1 έτους και 8 μηνών με αναστολή για ανυποταξία. Με την πιο πρόσφατη ερήμην καταδίκη του για ανυποταξία τον Δεκέμβριο του 2004 άρθηκε η αναστολή της προηγούμενης ποινής, γεγονός που σημαίνει ότι οφείλει να εκτίσει συνολική ποινή φυλάκισης 4 ετών και 2 μηνών αν συλληφθεί, στην οποία περίπτωση η Διεθνής Αμνηστία θα τον υιοθετήσει ως κρατούμενο συνείδησης. Οι επανειλημμένες διώξεις και καταδίκες του Πετρομελίδη αποτελούν παραβίαση του δικαιώματός του να υπηρετήσει εναλλακτική πολιτική υπηρεσία που δεν θα αποτελεί δυσμενή διάκριση και δεν θα είναι τιμωρητικής φύσεως ή διάρκειας. Η Διεθνής Αμνηστία ζητά από τις ελληνικές αρχές να σταματήσουν τις επαναλαμβανόμενες διώξεις εναντίον του Λάζαρου Πετρομελίδη και να τροποποιήσουν το νομικό πλαίσιο ώστε η εναλλακτική υπηρεσία να μην συνιστά πια τιμωρητική εναλλακτική επιλογή ως προς τη στρατιωτική θητεία.

Η υπόθεση ενός επαγγελματία στρατιώτη: Γιώργος Μοναστηριώτης

Ο Γιώργος Μοναστηριώτης, 25 ετών, ο οποίος ήταν Εθελοντής Πενταετούς Υποχρέωσης στο Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό, αρνήθηκε, επικαλούμενος λόγους συνείδησης, να ακολουθήσει τη μονάδα του τον Μάιο του 2003, όταν η φρεγάτα “Ναυαρίνο” όπου υπηρετούσε στάλθηκε στον Περσικό Κόλπο. Είναι ο πρώτος Έλληνας επαγγελματίας στρατιώτης που γίνεται γνωστό ότι αρνήθηκε να συμμετάσχει στον πρόσφατο πόλεμο στο Ιράκ για λόγους συνείδησης και δήλωσε ότι παραιτείται από το Πολεμικό Ναυτικό για τους λόγους αυτούς. Στη δημόσια δήλωση άρνησης στράτευσής του τον Μάιο του 2003 ο Μοναστηριώτης είχε δηλώσει ότι: «Αρνούμαι συνειδητά και υπεύθυνα να συμμετάσχω η να συνεισφέρω καθ’ οποιονδήποτε τρόπο στην ανελέητη σφαγή που συνεργείται κατά του ιρακινού λαού… Η πράξη αυτή είναι επίσης μια ελάχιστη συμπαράσταση αλληλεγγύης στον ιρακινό λαό καθώς και στα φιλειρηνικά αισθήματα του ελληνικού λαού». Τον Σεπτέμβριο του 2004 καταδικάστηκε για λιποταξία σε ποινή φυλάκισης 3 ετών και 4 μηνών την οποία άρχισε να εκτίει στις φυλακές Κορίνθου αλλά μετά αποφυλακίστηκε εν αναμονή της έφεσης. Στις 17 Ιανουαρίου 2005 καταδικάστηκε δεύτερη φορά για λιποταξία σε ποινή φυλάκισης 5 μηνών. Οι καταδίκες του Γιώργου Μοναστηριώτη αποτελούν παραβίαση του δικαιώματός του να αλλάξει τις πεποιθήσεις του και να διαμορφώσει αντίρρηση συνείδησης μετά την ένταξή του στις ένοπλες δυνάμεις, επομένως αν φυλακιστεί ξανά η Διεθνής Αμνηστία θα τον υιοθετήσει ως κρατούμενο συνείδησης.

Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει καμία διάταξη στην ελληνική νομοθεσία για αντιρρησίες συνείδησης που είναι επαγγελματίες στρατιώτες. Ο ισχύων νόμος καλύπτει μόνο τους κληρωτούς. Με άλλα λόγια, κάποιος που διαμορφώνει αντίρρηση συνείδησης μετά την ένταξή του στις ένοπλες δυνάμεις δεν αναγνωρίζεται από τον νόμο. Αυτό παραβιάζει τις Αποφάσεις 1993/84 και 1998/77 της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών: «όσοι υπηρετούν υποχρεωτική στρατιωτική θητεία δεν πρέπει να αποκλείονται από το δικαίωμα να έχουν αντίρρηση συνείδησης» (1993/84) και «όσοι υπηρετούν στρατιωτική θητεία μπορεί να διαμορφώσουν αντίρρηση συνείδησης» (1998/77). Η Διεθνής Αμνηστία ζητά από τις ελληνικές αρχές να παύσουν τις ποινικές διώξεις εναντίον του Γιώργου Μοναστηριώτη, καθώς και να αναγνωρίσουν το δικαίωμά του να διαμορφώσει αντίρρηση συνείδησης ενόσω υπηρετούσε ως επαγγελματίας στρατιώτης.

Υποθέσεις θρησκευτικών αντιρρησιών συνείδησης: Μάρτυρες του Ιεχωβά

Η Διεθνής Αμνηστία επισημαίνει ότι αυτή τη στιγμή οι Μάρτυρες του Ιεχωβά που αντιμετωπίζουν τις περισσότερες δυσκολίες αναφορικά με την απόκτηση της ιδιότητας του αντιρρησία συνείδησης ομαδοποιούνται σε δύο βασικές κατηγορίες:

1. Αυτοί που προέρχονται από χώρες που ανήκουν στο πρώην Ανατολικό μπλοκ. Αυτά τα άτομα έχουν ελληνική καταγωγή και, εφόσον έχουν μεταναστεύσει στην Ελλάδα για να μείνουν μόνιμα, έχουν υποχρέωση να υπηρετήσουν τρίμηνη στρατιωτική θητεία. Εντούτοις, μεταξύ αυτών υπάρχουν και άτομα που έχουν υπηρετήσει στον στρατό της χώρας τους και μετέπειτα έγιναν Μάρτυρες του Ιεχωβά. Η ελληνική νομοθεσία όμως δεν χορηγεί την ιδιότητα του αντιρρησία συνείδησης σε άτομα που έχουν υπηρετήσει σε ένοπλες δυνάμεις. Επομένως οι αιτήσεις που καταθέτουν αυτά τα άτομα απορρίπτονται και κηρύσσονται ανυπότακτοι.

2. Αυτοί που έχουν ήδη υπηρετήσει στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις και καταχωρήθηκαν στους καταλόγους εφέδρων, αλλά εν τω μεταξύ έγιναν Μάρτυρες του Ιεχωβά. Συνήθως, οι έφεδροι καλούνται για εκπαίδευση στη χρήση νέου οπλισμού ή για να συμμετάσχουν σε στρατιωτικές ασκήσεις. Αυτά τα άτομα δηλώνουν ότι είναι αντιρρησίες συνείδησης, αλλά η ελληνική νομοθεσία δεν τους αναγνωρίζει. Συνεπώς, αν παρουσιαστούν σε στρατόπεδο όταν κληθούν για εφεδρική υπηρεσία, δικάζονται από στρατοδικείο και τιμωρούνται με ποινή φυλάκισης. Αν δεν παρουσιαστούν για εφεδρική υπηρεσία και στείλουν υπόμνημα εξηγώντας ότι είναι πλέον Μάρτυρες του Ιεχωβά και επιθυμούν να υπηρετήσουν κάποιας μορφής εναλλακτική υπηρεσία, η αίτησή τους απορρίπτεται και κηρύσσονται ανυπότακτοι.

Οι καταδίκες αυτών των αντιρρησιών συνείδησης Μαρτύρων του Ιεχωβά αποτελούν παραβίαση του δικαιώματός τους να μεταβάλουν τις θρησκευτικές πεποιθήσεις τους και να διαμορφώσουν αντίρρηση συνείδησης ακόμα και αν έχουν στρατευθεί στο παρελθόν. Η Διεθνής Αμνηστία καλεί τις ελληνικές αρχές να παύσουν όλες αυτές τις ποινικές διώξεις και να αναγνωρίσουν το δικαίωμα των ατόμων αυτών να υιοθετούν νέες θρησκευτικές πεποιθήσεις οποιαδήποτε στιγμή στη ζωή τους και να διαμορφώνουν αντίρρηση συνείδησης.

Συστάσεις της Διεθνούς Αμνηστίας προς τις Ελληνικές αρχές

Η Διεθνής Αμνηστία καλεί τις ελληνικές αρχές να σταματήσουν τις επαναλαμβανόμενες ποινικές διώξεις των συγκεκριμένων αντιρρησιών συνείδησης, που αναφέρθηκαν στην παρούσα έκθεση, και να εναρμονίσουν τις διατάξεις περί στράτευσης και αντίρρησης συνείδησης με τα διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα ως εξής:

• Να μειώσουν τη διάρκεια της εναλλακτικής πολιτικής υπηρεσίας, ώστε αυτή να μην έχει πλέον διάρκεια με χαρακτήρα τιμωρίας και διάκρισης, σύμφωνα με το ʼρθρο 6 της Απόφασης 1998/77 των Ηνωμένων Εθνών, η οποία ορίζει ότι «Τα κράτη, στη νομοθεσία και την πρακτική τους, οφείλουν να μην κάνουν διακρίσεις εις βάρος των αντιρρησιών συνείδησης όσον αφορά στους όρους και τις συνθήκες υπηρεσίας τους, ή τα οικονομικά, πολιτιστικά, ατομικά ή πολιτικά δικαιώματα».
• Να διασφαλίσουν ότι οι αντιρρησίες συνείδησης έχουν το δικαίωμα να διεκδικούν αυτήν την ιδιότητα οποιαδήποτε στιγμή, τόσο πριν όσο και μετά την ένταξή τους στις ένοπλες δυνάμεις, σύμφωνα με τις Αποφάσεις 1993/84 και 1998/77 της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών.
• Να διασφαλίσουν ότι η εναλλακτική πολιτική υπηρεσία υπάγεται εξ ολοκλήρου σε μη στρατιωτικές αρχές (περιλαμβανομένης και της εξέτασης των αιτήσεων των αντιρρησιών συνείδησης), όπως ορίζεται στο ʼρθρο 3 της Απόφασης 1998/77 της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών, το οποίο «καλεί τα Κράτη που δεν έχουν τέτοιο σύστημα να ιδρύσουν ανεξάρτητα και αμερόληπτα σώματα λήψης αποφάσεων που να ορίζουν αν υπάρχει γνήσια αντίρρηση συνείδησης ανά περίπτωση, λαμβάνοντας υπόψη την απαίτηση να μην μεροληπτούν εις βάρος των αντιρρησιών συνείδησης στη βάση της φύσης των ιδιαίτερων πεποιθήσεών τους».
• Να διασφαλίσουν ότι οι αντιρρησίες συνείδησης δεν είναι ποτέ δυνατόν να εκπέσουν από το δικαίωμα να υπηρετούν εναλλακτική πολιτική υπηρεσία, ακόμα και σε καιρό πολέμου.
• Να εγγυηθούν ότι οι αντιρρησίες συνείδησης που πραγματοποιούν συνδικαλιστικές δραστηριότητες ή συμμετέχουν σε απεργία κατά τη διάρκεια της εναλλακτικής τους υπηρεσίας δεν εκπίπτουν του δικαιώματος στην εναλλακτική κοινωνική ή την άοπλη στρατιωτική υπηρεσία.
• Να διασφαλίσουν ότι δεν θίγονται τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα των αντιρρησιών συνείδησης εις βάρος των οποίων εκκρεμούν επαναλαμβανόμενες ποινικές διώξεις.
• Να εγγυηθούν «τη διαθεσιμότητα της πληροφόρησης, σχετικά με το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης και τους τρόπους απόκτησης της ιδιότητας του αντιρρησία συνείδησης, για όλα τα άτομα που επηρεάζονται από τη στρατιωτική θητεία», όπως τονίζει το ʼρθρο 8 της Απόφασης 1998/77 της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών.

Ελληνικό Τμήμα, Σίνα 30, 106 72 Αθήνα, τηλ. 210-3631532, φαξ 210-3638016
Website: , email:
International Secretariat, 1 Easton Street, London WC1X 0DW, United Kingdom

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία

Ελλάδα: Ιστορική απόφαση στρατοδικείου δίνει το δικαίωμα σε άτομο που είχε στρατευθεί να κάνει αίτηση για εναλλακτική πολιτική υπηρεσία

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

3 Απριλίου 2005

Η Διεθνής Αμνηστία χαιρετίζει την ιστορική απόφαση του Στρατοδικείου Αθηνών, την Παρασκευή, 1η Απριλίου, σύμφωνα με την οποία ο θρησκευτικός αντιρρησίας συνείδησης και πρώην στρατιώτης Σεργκέι Γκουτάροφ κρίνεται ομόφωνα αθώος λόγω «σύγκρουσης καθηκόντων» (προς τον στρατό και προς τη θρησκεία του), οπότε απελευθερώνεται και του επιτρέπεται να κάνει αίτηση για εναλλακτική πολιτική υπηρεσία.

«Οπωσδήποτε χαιρετίζουμε την απόφαση για την υπόθεση του Σεργκέι Γκουτάροφ. Ζητάμε όμως όλοι οι αντιρρησίες συνείδησης, και οι ιδεολογικοί, να αντιμετωπίζονται χωρίς διακρίσεις», δήλωσε η κ. Όλγα Δημητρίου, Ερευνήτρια της Διεθνούς Αμνηστίας για την Ελλάδα.

«Είναι καιρός πια η Ελλάδα να συμμορφωθεί προς τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα και συστάσεις και να θέσει τέλος σε όλες τις διώξεις, τις φυλακίσεις και τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των αντιρρησιών συνείδησης».

Ο Σεργκέι Γκουτάροφ είχε υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία στον ρωσικό στρατό. Αργότερα έγινε Μάρτυρας του Ιεχωβά, οπότε όταν κλήθηκε από τον ελληνικό στρατό να παρουσιαστεί για στρατιωτική θητεία, ζήτησε αντ’ αυτού να υπηρετήσει εναλλακτική πολιτική υπηρεσία – κάτι που, σύμφωνα με τον Νόμο 2510/97, δεν επιτρέπεται για όσους έχουν ήδη υπηρετήσει στις ένοπλες δυνάμεις. Ο Σεργκέι Γκουτάροφ συνελήφθη την Πέμπτη, 31 Μαρτίου 2005, κατηγορούμενος για ανυποταξία επειδή δεν κατατάχθηκε για στρατιωτική θητεία και αμέσως προφυλακίστηκε. Η Διεθνής Αμνηστία τον θεώρησε κρατούμενο συνείδησης και ζήτησε την άμεση και χωρίς όρους απελευθέρωσή του.

Η Διεθνής Αμνηστία πιστεύει ότι κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα να αρνηθεί να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία για λόγους συνείδησης ή βαθιάς προσωπικής πεποίθησης, χωρίς να υποστεί καμία νομική κύρωση ή υλική ζημία. Οποιοσδήποτε φυλακιστεί για την άσκηση αυτού του δικαιώματος θεωρείται κρατούμενος συνείδησης, εφόσον δεν έχει αρνηθεί να υπηρετήσει μια εναλλακτική μη στρατιωτική υπηρεσία που δεν θα έχει χαρακτήρα τιμωρίας ή διάκρισης στη διάρκεια και την ουσία της.

Γενικές πληροφορίες

Οι ανησυχίες της Διεθνούς Αμνηστίας περιγράφονται λεπτομερώς στην έκθεση με τίτλο: «Ελλάδα: Να είσαι στον στρατό ή να επιλέγεις να μην είσαι: ο συνεχιζόμενος διωγμός των αντιρρησιών συνείδησης» (Ιούνιος 2003, AI Index: EUR 25/003/2003), διαθέσιμη στη διεύθυνση http://web.amnesty.org/library/index/engeur250032003.
Η οργάνωση ζητά από τις ελληνικές αρχές να αναθεωρήσουν τον Νόμο 2510/97 ώστε να διασφαλίζεται ότι:

•  η εναλλακτική υπηρεσία δεν έχει διάρκεια με χαρακτήρα τιμωρίας και διάκρισης,
•  υπάγεται εξ’ ολοκλήρου σε μη στρατιωτικές αρχές (περιλαμβανομένης και της εξέτασης των αιτήσεων των αντιρρησιών συνείδησης),
•  οι αντιρρησίες συνείδησης έχουν το δικαίωμα να διεκδικούν αυτήν την ιδιότητα οποιαδήποτε στιγμή, τόσο πριν όσο και μετά την ένταξή τους στις ένοπλες δυνάμεις,
•  δεν είναι ποτέ δυνατόν να εκπέσουν από το δικαίωμα να υπηρετούν εναλλακτική πολιτική υπηρεσία, ακόμα και σε καιρό πολέμου,
•  δεν εκπίπτουν του δικαιώματος στην εναλλακτική πολιτική υπηρεσία ή στην άοπλη στρατιωτική θητεία όσοι αντιρρησίες συνείδησης πραγματοποιούν συνδικαλιστικές δραστηριότητες ή συμμετέχουν σε απεργία κατά τη διάρκεια της εναλλακτικής τους υπηρεσίας,
•  οι αντιρρησίες συνείδησης, για τους οποίους εκκρεμούν διώξεις, θα ανακτήσουν πλήρως τα πολιτικά και ατομικά τους δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένων του δικαιώματος εξόδου από τη χώρα, του δικαιώματος για διαβατήριο και δελτίο ταυτότητας και του δικαιώματος εκλέγειν και εκλέγεσθαι.

Παρόμοιες ανησυχίες έχουν εκφράσει επίσης ο Συνήγορος του Πολίτη και η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.
_____________________________________________
Αθήνα, 3 Απριλίου 2005

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Διεθνής εκστρατεία συλλογής υπογραφών σε έκκληση προς τον πρωθυπουργό για διωκόμενους αντιρρησίες συνείδησης στην Ελλάδα

Δυστυχώς η Ελλάδα, αν και ευρωπαϊκή χώρα, εξακολουθεί να διώκει και να φυλακίζει επανειλημμένα αντιρρησίες συνείδησης παρ’ όλες τις σαφείς συστάσεις ευρωπαϊκών και διεθνών θεσμών και οργανισμών. Οι αντιρρησίες συνείδησης Λάζαρος Πετρομελίδης και Γιώργος Μοναστηριώτης καταδικάστηκαν σε βαριές ποινές φυλάκισης επειδή αρνήθηκαν για λόγους συνείδησης να στρατευθούν.

Η Διεθνής Αμνηστία ξεκινά σήμερα από το Λονδίνο διεθνή εκστρατεία με τίτλο «Ελλάδα: ‘Παύσατε πυρ’ για τους αντιρρησίες συνείδησης!» και καλεί τον κόσμο να υπογράψει έκκληση προς τον πρωθυπουργό ως διαμαρτυρία για την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των διωκόμενων αντιρρησιών συνείδησης στην Ελλάδα.

Η έκκληση βρίσκεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση: www.amnesty.org.gr/actnow/gre20050331.htm στα ελληνικά και τα αγγλικά. Οι ενδιαφερόμενοι, είτε συμπληρώνουν απλώς τα στοιχεία τους (όνομα και ταχυδρομική διεύθυνση) και στέλνουν την έκκληση μέσω email στο Ελληνικό Τμήμα της Διεθνούς Αμνηστίας, είτε τυπώνουν την έκκληση, συμπληρώνουν τα στοιχεία τους και τη στέλνουν στα γραφεία του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας (Σίνα 30, 10672 Αθήνα, fax 210 36 38 016), που θα την προωθήσει στον κ. Καραμανλή.

Η πρώτη ανασκόπηση της εκστρατείας θα γίνει στις 15 Μαΐου 2005, Παγκόσμια Ημέρα για τους Αντιρρησίες Συνείδησης.

Για περισσότερες πληροφορίες και συνεντεύξεις:

Γεράσιμος Κουβαράς, Διευθυντής Ελληνικού Τμήματος Διεθνούς Αμνηστίας, τηλ. 210-3600087
Νίκος Μαστρακούλης, υπεύθυνος προβολής Ελλ. Τμήματος Διεθνούς Αμνηστίας, τηλ. 6932-069477

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία