ΑΝΤΙΡΡΗΣΙΕΣ ΣΥΝΕΙΔΗΣΗΣ: Άμεση ανάγκη τερματισμού των εις βάρος τους παραβιάσεων

Η πρόσφατη συνάντηση αντιπροσωπείας του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας με τον ΑΝΥΕΘΑ, κ. Παναγιώτη Ρήγα, ανέδειξε την επιτακτική ανάγκη εναρμόνισης της στρατολογικής νομοθεσίας, και ιδιαίτερα των διατάξεων περί αντιρρησιών συνείδησης, με το διεθνές δίκαιο και τα διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η Ελλάδα δέχεται διαρκώς διεθνείς επικρίσεις, συστάσεις ή και καταδίκες για τις σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων των αντιρρησιών συνείδησης. Μόνο την τελευταία τριετία, κατά τη διάρκεια δηλαδή της θητείας της παρούσας κυβέρνησης, ζητήματα αντιρρησιών έχουν θέσει η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, διάφορα κράτη στο πλαίσιο της Οικουμενικής Περιοδικής Αξιολόγησης από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ, ο Ειδικός Εισηγητής του ΟΗΕ για την ελευθερία θρησκείας ή πεποίθησης, το Γραφείο του Ύπατου Αρμοστή του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Κοινωνικών Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης, αλλά και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που καταδίκασε την Ελλάδα στην υπόθεση Παπαβασιλάκη.

Τιμωρητική λογική

Ένα πρωταρχικό ζήτημα είναι ο τιμωρητικός χαρακτήρας της σημερινής εναλλακτικής υπηρεσίας. Καταρχάς η διάρκειά της σήμερα για τους υπόχρεους πλήρους θητείας είναι 15 μήνες έναντι 9 μηνών στρατιωτικής θητείας που υπηρετεί η συντριπτική πλειονότητα των στρατευσίμων, δηλαδή τιμωρητική σύμφωνα με όλα τα διεθνή πρότυπα. Θα πρέπει να μειωθεί σημαντικά, ενώ σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα πρέπει να είναι ίσης διάρκειας με τη στρατιωτική θητεία. Όμως, οι αντιρρησίες συνείδησης υφίστανται και περαιτέρω διακρίσεις, όπως ότι η νομοθεσία απαγορεύει να υπηρετήσουν στην περιφέρεια του τόπου κατοικίας τους, μια απαγόρευση που δεν ισχύει για όσους υπηρετούν στρατιωτική θητεία. Υφίστανται επίσης παραβιάσεις οικονομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, αφού δεν τους παρέχονται τα απαραίτητα· τους δίνεται μόνο στέγη και τροφή από το δημόσιο φορέα όπου υπηρετούν ή αν αυτός αδυνατεί, μόνο τότε τους καταβάλλεται το ποσό των 223,53 ευρώ το μήνα, που είναι προφανώς ανεπαρκές δεδομένης και της ανάγκης καταβολής ενοικίου, όταν ακόμα και ο υπερδιπλάσιος κατώτατος μισθός έχει κριθεί ανεπαρκής από την Επιτροπή του ΟΗΕ για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτισμικά Δικαιώματα.

Σημαντικές διακρίσεις υφίστανται και οι αντιρρησίες συνείδησης μεγάλης ηλικίας, όχι μόνο γιατί πέρυσι η ελάχιστη ηλικία για τη δυνατότητα εξαγοράς για τους ενόπλως υπηρετούντες μειώθηκε στα 33 έτη, ενώ για τους αντιρρησίες παρέμεινε στα 35, αλλά κυρίως γιατί καλούνται να καταβάλουν χιλιάδες ευρώ παραπάνω για να εξαγοράσουν την ίδια υποχρέωση, όταν και η ελάχιστη διάρκεια εναλλακτικής υπηρεσίας είναι διπλάσια σε σχέση με τον στρατό —40 ημέρες έναντι 20.

Προβληματική διαδικασία εξέτασης

Άλλο κομβικό πρόβλημα είναι η διαδικασία εξέτασης της αίτησης για να αναγνωριστεί κάποιος ως αντιρρησίας συνείδησης και να του δοθεί η δυνατότητα να υπηρετήσει έστω αυτή την τιμωρητική εναλλακτική υπηρεσία. Όσοι δεν είναι Μάρτυρες του Ιεχωβά, καλούνται σε αυτοπρόσωπη εξέταση (διαδικασία που έχει αμφισβητηθεί τόσο από τον Συνήγορο του Πολίτη όσο και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο) από μια πενταμελή επιτροπή, στην οποία συμμετέχουν και δύο στρατιωτικοί, η οποία γνωμοδοτεί στον (Αναπληρωτή) Υπουργό Εθνικής Άμυνας. Ενώ με βάση τα διεθνή πρότυπα θα πρέπει η διαδικασία να τεθεί υπό τον πλήρη έλεγχο πολιτικών αρχών, δηλαδή εκτός ΥΠΕΘΑ, σε μια επιτροπή αμιγώς πολιτικής σύνθεσης.

Βαριές συνέπειες της ανυποταξίας

Πέραν των πρωταρχικών παραβιάσεων του δικαιώματος στην ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας, και των διακρίσεων, πολλοί αντιρρησίες συνείδησης κηρύσσονται ανυπότακτοι με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν και επιπλέον παραβιάσεις. Πρόκειται, κυρίως, για όσους αρνούνται την τιμωρητική εναλλακτική υπηρεσία, συμπεριλαμβανομένων των ολικών αρνητών στράτευσης, αλλά και για άλλες περιπτώσεις που καταλήγουν ανυπότακτοι, όπως αντιρρησίες που αδίκως δεν αναγνωρίζονται ως τέτοιοι, λόγω της προβληματικής διαδικασίας εξέτασης, αντιρρησίες που αναγνωρίζονται, αλλά αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στις τιμωρητικές συνθήκες και εγκαταλείπουν την εναλλακτική ή όσοι υποπίπτουν σε κάποιο πειθαρχικό παράπτωμα με αποτέλεσμα να τους αφαιρείται η ιδιότητα του αντιρρησία συνείδησης. Ως ανυπότακτοι συλλαμβάνονται, δικάζονται από στρατοδικεία, παρότι πολίτες και δη αντιρρησίες συνείδησης, κάτι που αποτελεί παραβίαση του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη, και συνήθως καταδικάζονται σε ποινές φυλάκισης έως 2 ετών, συχνά πάντως με αναστολή και εξαγοράσιμες. Ωστόσο, συνεχίζουν να καλούνται να στρατευθούν και έτσι τιμωρούνται ξανά και ξανά με ποινές φυλάκισης και αλλεπάλληλα πρόστιμα 6.000 ευρώ, κάτι που συνιστά, μεταξύ άλλων, παραβίαση της αρχής ότι δεν μπορεί να τιμωρείται κάποιος επανειλημμένα για το ίδιο αδίκημα. Ενίοτε, δε, δικάζονται ερήμην, χωρίς να έχουν λάβει πραγματικά γνώση.
Δεδομένης της σωρείας παραβιάσεων του διεθνούς δικαίου σε αυτές τις περιπτώσεις, θα πρέπει να σταματήσουν άμεσα οι διώξεις και να ακυρωθούν όλες οι μέχρι τώρα επιβληθείσες ποινικές και διοικητικές κυρώσεις. Ενώ όσοι υπέστησαν σοβαρές παραβιάσεις θα πρέπει να τύχουν αποκατάστασης.

Τέλος, αξίζει να σημειωθεί η σοβαρή εκκρεμότητα για κατοχύρωση του δικαιώματος στην αντίρρηση συνείδησης και μετά την κατάταξη, συμπεριλαμβανομένων εθελοντών/επαγγελματιών στρατιωτικών, όπως και σε καιρό πολέμου.

Γιώργος Καρατζάς
Μέλος του Ελληνικού Τμήματος
της Διεθνούς Αμνηστίας

Πηγή: Εποχή 

Συνάντηση της διεθνούς αμνηστίας με τον Αναπληρωτή Υπουργό Εθνικής Άμυνας σχετικά με τους αντιρρησίες συνείδησης

Ενόψει των  ενδεχόμενων τροποποιήσεων της στρατολογικής νομοθεσίας, αντιπροσωπεία του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας συναντήθηκε με τον Αναπληρωτή Υπουργό Εθνικής Άμυνας κ. Παναγιώτη Ρήγα, ζητώντας του να λάβει υπόψη στο νέο νόμο τις σοβαρές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων των αντιρρησιών συνείδησης, όπως έχουν επισημανθεί στο πλαίσιο τουλάχιστον έξι ευρωπαϊκών ή διεθνών φορέων (ΟΗΕ), την τελευταία τριετία. Οι εκπρόσωποι της Διεθνούς Αμνηστίας κατέθεσαν αναλυτικό υπόμνημα για τις ανάγκες εναρμόνισης διαφόρων διατάξεων σχετικά με τους αντιρρησίες συνείδησης, με το διεθνές δίκαιο και τα διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οι συστάσεις που υποβλήθηκαν αφορούν, μεταξύ άλλων, την ανάγκη για:

• άρση της τιμωρητικής φύσης της εναλλακτικής υπηρεσίας και των διακρίσεων που υφίστανται οι αντιρρησίες συνείδησης ως προς τη διάρκεια, τον τόπο εκπλήρωσης, τις απαραίτητες παροχές και καλύψεις δαπανών μετακίνησης, κ.α..
• μεταφορά της εξέτασης των αιτήσεων για καθεστώς εναλλακτικής υπηρεσίας υπό τον πλήρη έλεγχο πολιτικών αρχών (δηλ. εκτός ΥΠΕΘΑ) και σε μια επιτροπή αμιγώς πολιτικής σύνθεσης
• παύση των παραβιάσεων του δικαιώματος σε δίκαιη δίκη (δίκες αντιρρησιών συνείδησης από στρατοδικεία, επανειλημμένες τιμωρίες, ερήμην καταδίκες)
• άρση των διακρίσεων εις βάρος των αντιρρησιών συνείδησης μεγάλης ηλικίας (ποσό εξαγοράς, ελάχιστη διάρκεια εναλλακτικής υπηρεσίας κ.α.)
• κατοχύρωση του δικαιώματος στην αντίρρηση συνείδησης και μετά την κατάταξη, συμπεριλαμβανομένων εθελοντών/επαγγελματιών στρατιωτικών, όπως και σε καιρό πολέμου.
• παύση διώξεων και άρση των μέχρι τώρα ποινικών και διοικητικών κυρώσεων που έχουν επιβληθεί μέχρι σήμερα σε αντιρρησίες συνείδησης (συμπεριλαμβανομένων των ολικών αρνητών στράτευσης) κατά παραβίαση του διεθνούς δικαίου.

Ως Ελληνικό Τμήμα της Διεθνούς Αμνηστίας θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε τα ανθρώπινα δικαιώματα των αντιρρησιών συνείδησης και θα παρακολουθούμε από κοντά τις οποιεσδήποτε νομοθετικές πρωτοβουλίες.

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία

Ένα λαμπρότερο μέλλον: γιατί οι αντιρρησίες συνείδησης στην Νότια Κορέα μπορούν να ονειρεύονται ξανά

«Ονειρευόμουν αυτήν την ημέρα αλλά ποτέ δεν φανταζόμουν ότι θα ερχόταν τόσο γρήγορα», μου είπε ο Σονγκ Ιν-χο τον περασμένο μήνα, μετά από μια απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Νότιας Κορέας που θα μπορούσε να οδηγήσει σε τερματισμό της φυλάκισης των αντιρρησιών συνείδησης στη χώρα.

Η ευχή του μπορεί σύντομα να πραγματοποιηθεί. Μετά την απόφαση, η κυβέρνηση θα πρέπει να θεσπίσει εναλλακτική υπηρεσία πολιτικής φύσης για τους αντιρρησίες συνείδησης, και οι νομοθέτες υποχρεούνται να αλλάξουν την νομοθεσία έως τα τέλη του 2019.

Ονειρευόμουν αυτήν την ημέρα αλλά ποτέ δεν φανταζόμουν ότι θα ερχόταν τόσο γρήγορα

— Αντιρρησίας συνείδησης Σονγκ Ιν-χο 

Ωστόσο, η απόφαση δεν ήρθε αρκετά γρήγορα για τον Ιν-χο. Παρά την προθυμία του να υπηρετήσει το κοινωνικό σύνολο, πέρασε 14 μήνες στη φυλακή επειδή αρνήθηκε την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία για λόγους συνείδησης, προτού αποφυλακιστεί τον Αύγουστο του 2016.

Ισόβια

Ο Ιν-χο είναι ένας από τους εκατοντάδες Νοτιοκορεάτες, οι περισσότεροι εικοσάρηδες, που φυλακίζονται κάθε χρόνο επειδή αντιτίθενται στη στρατιωτική θητεία λόγω των πεποιθήσεών τους. Αντιμετωπίζουν ένα απίστευτο δίλημμα: είτε να υπηρετήσουν στον στρατό ενάντια στη συνείδησή τους, είτε να πάνε φυλακή.

Απόβλητοι της κοινωνίας και βεβαρημένοι με ποινικά μητρώα, πολλοί αντιμετωπίζουν οικονομικά και κοινωνικά μειονεκτήματα που διαρκούν πολύ περισσότερο από την συνήθη 18μηνη φυλάκιση. Πολύ συχνά, τα ποινικά τους μητρώα μπορεί να οδηγήσουν σε μια «ισόβια καταδίκη» - ένα ισόβιο κοινωνικό στίγμα και μειονεκτήματα.

Πρωτοσυνάντησα τον Ιν-χο το 2014 καθώς έκανα έρευνα για τους αντιρρησίες συνείδησης στην Νότια Κορέα. Όλα αυτά τα χρόνια, υποστηρικτές της Διεθνούς Αμνηστίας, μαζί με άλλες οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, πραγματοποιούν εκστρατείες για τον τερματισμό της ποινικοποίησης των αντιρρησιών συνείδησης στην Νότια Κορέα. Αναδείξαμε την κατάσταση μέσα από ατομικές περιπτώσεις και παρείχαμε νομική γνωμοδότηση στο Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας.

Αυτή η δουλειά βοήθησε στο να δοθεί η απαραίτητη προσοχή στο ζήτημα, τόσο εγχώρια όσο και διεθνώς. Η εκστρατεία υπογράμμισε την παγκόσμια δύναμη της Αμνηστίας, με υποστηρικτές από περισσότερες από 100 χώρες ανά τον κόσμο να καλούν τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας να τερματίσει τα δεινά αυτών των νέων ανδρών.



Οι προσπάθειές μας για θεσμική πίεση και η διεθνής αλληλεγγύη ενισχύθηκαν από εκκλήσεις ειδικών των Ηνωμένων Εθνών. Τον Νοέμβριο του 2015, έξι μήνες μετά την έναρξη της εκστρατείας μας, η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ για μια ακόμη φορά κάλεσε την κυβέρνηση της Νότιας Κορέας να «αποφυλακίσει άμεσα όλους τους αντιρρησίες συνείδησης που είναι καταδικασμένοι σε ποινές φυλάκισης εξαιτίας της άσκησης του δικαιώματός τους να απαλλαγούν από την στρατιωτική θητεία».

Ακόμα θυμάμαι τα λόγια του Μπαέκ Τζονγκ-κεόν, που μου έστειλε ένα γράμμα ενώ βρισκόταν υπό κράτηση το 2016. Του είχαν αφαιρέσει την άδεια ασκήσεως επαγγέλματος του δικηγόρου εξαιτίας του ποινικού του μητρώου επειδή ήταν αντιρρησίας συνείδησης. Μου έγραψε: «Στη διάρκεια των αγώνων μου, η βοήθεια της Αμνηστίας είναι ένα αξιομνημόνευτο γεγονός για μένα. Κάθε προσπάθεια και κάθε απόπειρα μοιάζουν μάταιες εκείνη την εποχή, αλλά κάνουν μια μικρή κίνηση, και τελικά οι κινήσεις συσσωρεύονται και φέρνουν την αλλαγή».

Ώρα για δράση

Η κυβέρνηση θα πρέπει τώρα να δράσει. Αυτή η απόφαση παρέχει στις αρχές της Νότιας Κορέας μια ευκαιρία για τερματισμό αυτής της σοβαρής παραβίασης του δικαιώματος στην ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας που κατοχυρώνεται στο Άρθρο 18 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα. Κατά το διεθνές δίκαιο, οι αντιρρησίες συνείδησης δεν θα πρέπει να υφίστανται καμία ποινική ή άλλη τιμωρία.

Παρόλα αυτά, υπάρχουν ακόμα πολλά αναπάντητα ερωτήματα για τις αρχές της Νότιας Κορέας. Ποιος θα κρίνει εάν κάποιος δικαιούται να κάνει εναλλακτική υπηρεσία και μέσα από τι είδους διαδικασία; Θα διασφαλίζεται ότι η εναλλακτική υπηρεσία θα υπάγεται σε πολιτικό, μη στρατιωτικό, έλεγχο; Μπορούν οι αρχές να διασφαλίσουν ότι κανείς δεν θα έχει επιπτώσεις επειδή ζητά εναλλακτική υπηρεσία; Θα διαγραφούν τα ποινικά μητρώα των αντιρρησιών συνείδησης που έχουν ήδη καταδικασθεί;

Καθώς περιμένουμε την κυβέρνηση να δράσει, η αλλαγή ήδη συμβαίνει σε άλλο επίπεδο. Από το 2015, τα κατώτερα δικαστήρια έχουν συχνά αθωώσει αντιρρησίες συνείδησης, με πάνω από 80 αντιρρησίες συνείδησης να έχουν απαλλακτικές αποφάσεις.

Υπάρχουν πολλά να γιορτάσει κανείς για την πολυαναμενόμενη απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου. Ωστόσο, το Δικαστήριο έκρινε επίσης ότι η Πράξη νομοθετικού περιεχομένου για την Στρατιωτική Θητεία, που φυλακίζει εκείνους που αδικαιολόγητα αποτυγχάνουν να καταταγούν, δεν παραβιάζει το Σύνταγμα. Η Πράξη για την Στρατιωτική Θητεία παραμένει αμετάβλητη και, τουλάχιστον προς το παρόν, οι αντιρρησίες συνείδησης ακόμα μπορεί να φυλακιστούν.

Η προσοχή στρέφεται τώρα στο Ανώτατο Δικαστήριο, που προγραμματίζεται να έχει μια ανοιχτή συνεδρίαση στις 30 Αυγούστου του 2018 σχετικά με την τιμωρία εκείνων που αρνούνται την στρατιωτική θητεία για λόγους συνείδησης.

Ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα στο Ανώτατο Δικαστήριο, υπάρχει μόνο ένας δρόμος για την κυβέρνηση της Νότιας Κορέας: θα πρέπει να συμμορφωθεί με τις διεθνείς της υποχρεώσεις χωρίς καθυστέρηση, να θεσπίσει μια γνήσια πολιτική εναλλακτική στην υποχρεωτική στρατιωτική θητεία και να αποφυλακίσει όλους τους αντιρρησίες συνείδησης των οποίων οι ζωές καταστρέφονται από την φυλάκιση.

Ο Ιν-χο μου είπε μετά την πρόσφατη απόφαση: «Τα όνειρά μου είχαν μπει στη άκρη καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής μου – επειδή γνώριζα ότι δεν μπορούσαν να πραγματοποιηθούν εξαιτίας του ποινικού μου μητρώου. Ίσως τώρα να μπορώ να ανακτήσω τα όνειρά μου».
Είναι καιρός οι αρχές της Νότιας Κορέας να διασφαλίσουν ότι όλοι οι αντιρρησίες συνείδησης θα μπορούν να κάνουν ξανά όνειρα.

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία

Νότια Κορέα: οι αρχές θα πρέπει να σταματήσουν να ποινικοποιούν τους αντιρρησίες συνείδησης μετά την απόφαση ορόσημο του Συνταγματικού Δικαστηρίου

Σχολιάζοντας την απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Νότιας Κορέας σχετικά με την στρατιωτική θητεία και τους αντιρρησίες συνείδησης, η Χιρόκα Σότζι, Ερευνήτρια Ανατολικής Ασίας της Διεθνούς Αμνηστίας, δήλωσε:

«Με αυτήν την απόφαση το Συνταγματικό Δικαστήριο έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα ότι η αντίρρηση συνείδησης στην στρατιωτική θητεία είναι ανθρώπινο δικαίωμα. Η κυβέρνηση θα πρέπει να εφαρμόσει την απόφαση του δικαστηρίου και να θεσπίσει μια κατάλληλη εναλλακτική πολιτική υπηρεσία ώστε στο μέλλον οι νεαροί άνδρες να μην τιμωρούνται εξαιτίας της συνειδησιακής τους αντίρρησης».

Περισσότεροι από διακόσιοι νεαροί παραμένουν φυλακισμένοι και χιλιάδες άλλοι άνδρες έχουν ποινικά μητρώα λόγω αντίρρησης συνείδησης. Είναι εξαιρετικά απογοητευτικό ότι το δικαστήριο αποτυγχάνει να αντιμετωπίσει την κληρονομιά της φυλάκισης εκείνων που αρνήθηκαν τη στρατιωτική θητεία για λόγους συνείδησης.

«Η αντίρρηση συνείδησης δεν είναι έγκλημα και καλούμε την κυβέρνηση να προχωρήσει περαιτέρω. Τα ποινικά μητρώα όλων των αντιρρησιών συνείδησης θα πρέπει να διαγραφούν και εκείνοι οι νεαροί που παραμένουν και υποφέρουν στην φυλακή θα πρέπει να αποφυλακιστούν άμεσα και χωρίς όρους».

Πληροφορίες υποβάθρου

Το 2014, η Διεθνής Αμνηστία, μαζί με τις οργανώσεις Friends World Committee for Consultation (Κουακέροι), International Commission of Jurists, International Fellowship of Reconciliation, και War Resisters’ International, υπέβαλαν υπόμνημα στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Νότιας Κορέας για το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης.

Το υπόμνημα δήλωνε ότι ένα σύστημα υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας που δεν προβλέπει τίποτα για όσους είναι αντιρρησίες συνείδησης ισοδυναμεί με αδικαιολόγητη παρέμβαση στο δικαίωμα στην ελευθερία σκέψης συνείδησης και θρησκείας ή πεποίθησης και επομένως δεν είναι συμβατό με το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία 

Νότια Κορέα: τα σχέδια για θέσπιση εναλλακτικής υπηρεσίας για τους αντιρρησίες συνείδησης θα πρέπει να υλοποιηθούν

Η Διεθνής Αμνηστία καλωσορίζει την απόφαση της κυβέρνησης της Νότιας Κορέας να εξετάσει σχέδια για θέσπιση μιας εναλλακτικής στην υποχρεωτική στρατιωτική θητεία. Παρότι αυτό θα έπρεπε να έχει γίνει από καιρό, πρόκειται για ένα μέτρο που χρειάζεται επειγόντως για να τερματιστούν δεκαετίες παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Σύμφωνα με τους Μάρτυρες του Ιεχωβά, τα τελευταία 60 χρόνια σχεδόν 20 χιλιάδες αντιρρησίες συνείδησης έχουν φυλακιστεί στη Νότια Κορέα απλά επειδή άσκησαν την ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας ή πεποίθησης. Κατά το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κάθε άτομο έχει το δικαίωμα να αρνηθεί να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία για λόγους συνείδησης ή βαθιάς προσωπικής πεποίθησης, χωρίς να υποστεί οποιαδήποτε νομική, σωματική ή διοικητική τιμωρία.

Η τωρινή απόφαση της κυβέρνησης της Νότιας Κορέας ανακοινώθηκε στο πλαίσιο ενός ευρύτερου εθνικού σχεδίου δράσης για τα ανθρώπινα δικαιώματα για τα έτη 2018-2022. Αυτή η απόφαση λαμβάνεται στη θέση τριών νομοσχεδίων που εκκρεμούν στην Εθνοσυνέλευση, για θέσπιση μιας εναλλακτικής υπηρεσίας για τους αντιρρησίες συνείδησης.

Παρότι υπάρχουν κάποια προγράμματα εναλλακτικής θητείας στην Νότια Κορέα, δεν είναι συμβατά με το διεθνές δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς δεν είναι πολιτικής φύσης. Αντίθετα, τα διαχειρίζεται ο στρατός και περιλαμβάνουν τέσσερεις εβδομάδες βασικής ένοπλης εκπαίδευσης.
Με περισσότερους από 238 αντιρρησίες συνείδησης να βρίσκονται σήμερα στη φυλακή, η Διεθνής Αμνηστία καλεί τον Πρόεδρου Moon Jae-in και την κυβέρνησή του να επισπεύσουν τη εφαρμογή της απόφασης.[i] Θα πρέπει να γίνουν συγκεκριμένες ενέργειες ώστε να επιτευχθεί πλήρως και χωρίς οποιαδήποτε αχρείαστη καθυστέρηση ο στόχος της θέσπισης μιας εναλλακτικής υπηρεσίας γνήσιας πολιτικής φύσης.

Το 2007, κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους της θητείας του Προέδρου Roh Moo-hyun, η κυβέρνηση της Νότιας Κορέας είχε κάνει μια παρόμοια ανακοίνωση ότι θα θέσπιζε μια τέτοια εναλλακτική υπηρεσία το 2009. Ωστόσο, αφότου ο Πρόεδρος Lee Myung-bak ήρθε στην εξουσία, η κυβέρνησή του ανακοίνωσε το 2008 ότι το σχέδιο είχε ανασταλεί επ’ αόριστον, επικαλούμενη έλλειψη υποστήριξης από την κοινωνία.

Η Διεθνής Αμνηστία επισημαίνει ακόμα ότι ένας αυξανόμενος αριθμός κατώτερων δικαστηρίων κρίνουν υπέρ των ανδρών που έχουν αρνηθεί την στρατιωτική θητεία για λόγους συνείδησης. Ωστόσο, μια απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου που θα εξετάζει την νομιμότητα της αντίρρησης συνείδησης, ακόμα εκκρεμεί.[ii] Οι δίκες περίπου εννιακοσίων, σύμφωνα με εκτιμήσεις, υποθέσεων αντιρρησιών συνείδησης έχουν αναβληθεί αναμένοντας αυτήν την απόφαση.[iii]

Το δίλημμα στράτευση ή φυλακή που αντιμετωπίζουν οι αντιρρησίες συνείδησης θα πρέπει να τερματιστεί και αυτή η κίνηση για μια νομοθετική πρόβλεψη ώστε να υπηρετούν μια κατάλληλη μη τιμωρητική εναλλακτική υπηρεσία γνήσια πολιτικού χαρακτήρα είναι ένα κρίσιμο βήμα για να επιτευχθεί αυτό. Μπορεί επίσης να μειώσει τον κοινωνικό στιγματισμό των αντιρρησιών συνείδησης στη Νότια Κορέα, που έχει υπάρξει ένα τεράστιο εμπόδιο στις προσπάθειές τους να αναζητήσουν εργασία μετά τη ζωή στη φυλακή.

Η κυβέρνηση θα πρέπει επίσης να αποφυλακίσει άμεσα και χωρίς όρους όλα τα άτομα που βρίσκονται φυλακισμένα μόνο επειδή αρνήθηκαν τη στρατιωτική θητεία για λόγους συνείδησης. Απαιτούνται πραγματικές δράσεις τώρα από την κυβέρνηση για να εκπληρώσει την υποχρέωσή της να υποστηρίξει τα ανθρώπινα δικαιώματα.

 

---

[i] Αυτός ο αριθμός υπολογίζεται με βάση τα στοιχεία που παρείχαν στη Διεθνή Αμνηστία οι Μάρτυρες του Ιεχωβά και ο Κόσμος χωρίς Πόλεμο.

[ii] Βλ. Amicus Curiae opinion submitted to the Constitutional Court of Korea, Amnesty International, Friends World Committee for Consultation (Quakers), the International Commission of Jurists, the International Fellowship of Reconciliation, and War Resisters’ International, The Right to Conscientious Objection to Military Service, 1 September 2014, AI Index: POL 31/001/2014.

[iii] Yoo Hwan-gu, ‘Constitutional court ruling on conscientious objection in 7th year, 900 cases awaiting trial, verdict’, Korea Times, 7 May 2018, www.hankookilbo.com/v/589c60480083453788dc7d79333c4e53 (στα Κορεατικά).

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία 

Εκδήλωση για το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης

Το Ελληνικό Τμήμα της Διεθνούς Αμνηστίας διοργανώνει εκδήλωση τη Δευτέρα 14 Μαΐου 2018 και ώρα 19:00 στο αμφιθέατρο «Αντώνης Τρίτσης» του Δήμου Αθηναίων (Ακαδημίας 50) με θέμα το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης σε Ελλάδα και Τουρκία, με αφορμή την Διεθνή Ημέρα Αντίρρησης Συνείδησης (15/5) αλλά και τη φετινή συμπλήρωση 20 χρόνων από τη θέσπιση της εναλλακτικής πολιτικής υπηρεσίας στην Ελλάδα.
Ομιλητές/τριες:

1. Ελένη Βεληβασάκη, δικηγόρος, Μέλος του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας
2. Χαλίλ Σαβντά, αντιρρησίας συνείδησης από την Τουρκία που έχει δικαιωθεί δύο φορές από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου
3. Βασίλης Παπαστεργίου, δικηγόρος, Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου
4. Πέτρος Σωτηρόπουλος, αντιρρησίας συνείδησης από την Ελλάδα που υπηρέτησε πρόσφατα την εναλλακτική υπηρεσία

Συντονισμός: Αναστασία Μπουρδάρα, Πρόεδρος Δ.Σ. του Ελληνικού Τμήματος της Διεθνούς Αμνηστίας

Θα ακολουθήσει συζήτηση.

Στο χώρο θα εκτίθενται επιστολές που είχαν λάβει μετά από εκκλήσεις της Διεθνούς Αμνηστίας, οι πρώτοι φυλακισμένοι αντιρρησίες συνείδησης για ιδεολογικούς λόγους στην Ελλάδα, ο Μιχάλης Μαραγκάκης και ο Θανάσης Μακρής.

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία 

Η Διεθνής Αμνηστία καλεί τη Δημοκρατία της Κορέας να αποφυλακίσει τους αντιρρησίες συνείδησης

Δημόσια Δήλωση

Το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων υιοθέτησε το αποτέλεσμα της Οικουμενικής Περιοδικής Αξιολόγησης για τη Δημοκρατία της Κορέας

Η Διεθνής Αμνηστία καλωσορίζει την αποδοχή εκ μέρους της Δημοκρατίας της Κορέας των συστάσεων για τη βελτίωση των πρακτικών αστυνόμευσης ώστε να διασφαλιστεί καλύτερα το δικαίωμα στην ελευθερία της ειρηνικής συνάθροισης.[1] Ενθαρρύνει την Εθνική Αστυνομία της Κορέας να εφαρμόσει ριζικές μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένης της υιοθέτησης και θεσμοθέτησης ενός σαφώς ρυθμιζόμενου πλαισίου για την αστυνόμευση συναθροίσεων και για τη χρήση βίας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και πρότυπα, όπως έχει συστήσει η Επιτροπή Μεταρρύθμισης της Αστυνομίας.[2]

Η Διεθνής Αμνηστία εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η Δημοκρατία της Κορέας δεν αποδέχθηκε τις συστάσεις να δώσει στους αντιρρησίες συνείδησης την επιλογή να υπηρετούν μια κατάλληλη εναλλακτική πολιτική υπηρεσία, εάν δεν απαλλάσσονται πλήρως από τη στρατιωτική θητεία.[3] Η απόφαση της Δημοκρατίας της Κορέας να αποδεχθεί μόνο μια σύσταση – δηλαδή να εξετάσει το να αφήσει ελεύθερους αντιρρησίες συνείδησης που έχουν φυλακισθεί, και να εξετάσει το να απαλείψει τις σχετικές κατηγορίες από τα ποινικά τους μητρώα – εγείρει ανησυχίες ότι καμία από αυτές τις δεσμεύσεις δεν θα υλοποιηθεί στο άμεσο μέλλον.[4]

Είναι επίσης λυπηρό ότι η Δημοκρατία της Κορέας αποφάσισε να μην αποδεχθεί τις πολλές συστάσεις για την επικύρωση του Δεύτερου Προαιρετικού Πρωτοκόλλου του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα που αποβλέπει στην κατάργηση της θανατικής ποινής, την άμεση μετατροπή όλων των θανατικών ποινών σε ποινές φυλάκισης και την επίσπευση της πλήρους κατάργησης της θανατικής ποινής από τη νομοθεσία.[5]

Έχουν περάσει περισσότερα από 20 χρόνια από τότε που εκτελέστηκε θανατική ποινή στη χώρα και είναι καιρός η Δημοκρατία της Κορέας να ακολουθήσει τις 105 χώρες σε όλον τον κόσμο που έχουν καταργήσει νομοθετικά την θανατική ποινή. Τον Μάιο του 2017, ο τότε υποψήφιος πρόεδρος Μουν Τζαε-ιν είχε δεσμευτεί να κινηθεί προς την κατεύθυνση της επικύρωσης του Δεύτερου Προαιρετικού Πρωτοκόλλου του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, ωστόσο προς το παρόν δεν έχει κάνει κάποια ενέργεια γι’ αυτό.

Τέλος, η Διεθνής Αμνηστία εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η Δημοκρατία της Κορέας δεν αποδέχθηκε τις πολλές συστάσεις για διεύρυνση της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΙ ατόμων, μεταξύ άλλων, μέσω της υιοθέτησης μιας συνολικής νομοθεσίας ενάντια στις διακρίσεις, και της κατάργησης του Άρθρου 92.6 του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα που απαγορεύει και τιμωρεί την συναινετική σεξουαλική δραστηριότητα μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου στον στρατό.[6]

Υπόβαθρο

Το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ υιοθέτησε το αποτέλεσμα της Οικουμενικής Περιοδικής Αξιολόγησης της Δημοκρατίας της Κορέας στις 15 Μαρτίου 2018 κατά τη διάρκεια της 37^ης συνεδρίασής του. Πριν την υιοθέτηση της έκθεσης της αξιολόγησης, η Διεθνής Αμνηστία προέβη σε προφορική δήλωση. Η Διεθνής Αμνηστία συνέβαλε επίσης στην παροχή πληροφόρησης για την αξιολόγηση μέσω του υπομνήματός της για τη χώρα:

https://www.amnesty.org/en/documents/asa25/6500/2017/en/

 

---

[1] Human Rights Council, Report of the Working Group on the Universal Periodic Review – Republic of Korea, A/HRC/WG.6/28/L.8, 13 November 2017, recommendations 130.38 (Greece), 130.39 (Brazil), 130.41 (Japan), 130.42 (Venezuela).  

[2] Βλ. επίσης: Amnesty International, Freedom of Peaceful Assembly in South Korea and International Human Rights Standards, November 2016 (Index: ASA 25/5099/2016).  

[3] Human Rights Council, Report of the Working Group on the Universal Periodic Review – Republic of Korea, A/HRC/WG.6/28/L.8, 13 November 2017, recommendations 132.94-132.103 (Germany, Canada, United States of America, Australia, Croatia, France, Mexico, Switzerland, Argentina, Panama).  

[4] Human Rights Council, Report of the Working Group on the Universal Periodic Review – Republic of Korea, A/HRC/WG.6/28/L.8, 13 November 2017, recommendation 132.106 (Costa Rica).  

[5] Human Rights Council, Report of the Working Group on the Universal Periodic Review – Republic of Korea, A/HRC/WG.6/28/L.8, 13 November 2017, recommendations 132.4 (Costa Rica, Angola, Sweden, Germany), 132.5 (Mongolia), 132.6 (Togo), 132.7 (Honduras), 132.71 (Norway), 132.72 (Italy), 132.73 (Timor-Leste), 132.74 (Uzbekistan), 132.75 (Liechtenstein), 132.76 (Rwanda), 132.77 (Canada), 132.78 (Colombia), 132.79 (Panama), 132.80 (Slovenia), 132.81 (Switzerland), 132.82 (Mexico), 132.83 (Portugal), 132.84 (Australia), 132.85 (France), 132.86 (Spain), 132.87 (Montenegro), 132.88 (Namibia), 132.89 (Ireland).  

[6] Human Rights Council, Report of the Working Group on the Universal Periodic Review – Republic of Korea, A/HRC/WG.6/28/L.8, 13 November 2017, recommendations 132.27 (Slovenia), 132.28 (Bangladesh), 132.29 (Spain), 132.31 (Georgia), 132.32 (Albania), 132.33 (Nicaragua), 132.34 (Turkey), 132.35 (State of Palestine), 132.36 (Colombia), 132.37 (Botswana), 132.38 (Australia), 132.39 (Norway), 132.40 (Denmark), 132.43 (France), 132.44 (Brazil), 132.45 (Ireland), 132.57 (Argentina), 132.58 (United Kingdom), 132.59 (Israel), 132.60 (Sweden), 132.62 (Italy), 132.64 (USA), 132.65 (Canada), 132.66 (Costa Rica), 132.67 (Netherlands), 132.68 (Denmark) . 

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία