Πρόσκληση σε συνέντευξη Τύπου 15/5, Παγκόσμια Ημέρα για τους αντιρρησίες συνείδησης

ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ

12 Μαΐου 2006

ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΕΚΘΕΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

με θέμα την τιμωρητική αντιμετώπιση των αντιρρησιών συνείδησης και τα προβλήματα της εναλλακτικής πολιτικής κοινωνικής υπηρεσίας 

Οι διατάξεις για την εναλλακτική πολιτική κοινωνική υπηρεσία στην Ελλάδα ακόμη υπολείπονται των διεθνών προτύπων, και η εφαρμογή της παραμένει μη ικανοποιητική ή ακόμα και σαφώς μεροληπτική εις βάρος των αντιρρησιών συνείδησης. Η Ελλάδα εξακολουθεί να διώκει και να καταδικάζει ανθρώπους επειδή ασκούν το διεθνώς κατοχυρωμένο δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης, στην ελευθερία της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας.
Η Διεθνής Αμνηστία παρουσιάζει, σε Συνέντευξη Τύπου στην Αθήνα, τη νέα της έκθεση, με τίτλο «Πότε θα γίνει η Ελλάδα ευρωπαϊκή στο ζήτημα της αντίρρησης συνείδησης;», ενώ η Κεντρική Ένωση Δημοτικών και Νομαρχιακών Συμβουλίων Νεολαίας Ελλάδας παρουσιάζει την έκκληση των νέων αυτής της χώρας προς την ελληνική κυβέρνηση να προβεί σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες ώστε να σταματήσουν αμέσως οι διακρίσεις και οι διώξεις εναντίον των αντιρρησιών συνείδησης, να γίνουν σεβαστά τα ανθρώπινα δικαιώματά τους και να εναρμονιστούν οι διατάξεις περί εναλλακτικής πολιτικής κοινωνικής υπηρεσίας με τα ευρωπαϊκώς και διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα και συστάσεις καθώς και με τις συστάσεις του Συνηγόρου του Πολίτη και της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

Χρόνος: Δευτέρα 15 Μαΐου 2006, ώρα 15:00
Τόπος: Αίθουσα ΓΣΕΕ, Πατησιών 69, 4ος όροφος, Αθήνα
Ομιλητές: Γεράσιμος Κουβαράς, Διευθυντής Ελληνικού Τμήματος Διεθνούς Αμνηστίας
Γιάννης Παναγόπουλος, Οργανωτικός Γραμματέας της ΓΣΕΕ
Κώστας Τριαντάφυλλος, Πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Δημοτικών και Νομαρχιακών Συμβουλίων Νεολαίας Ελλάδας
Χρυσούλα Μουκίου, Επιστημονική Συνεργάτιδα της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου
Δημήτρης Σπυράκος, Μέλος Διοικητικού Συμβουλίου της Ελληνικής Ένωσης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου
Λάζαρος Πετρομελίδης, Πρόεδρος Συνδέσμου Αντιρρησιών Συνείδησης

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία

Ελλάδα: Αντιρρησίες Συνείδησης – Ο διωγμός δεν ειναι λύση

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

29 Μαρτίου 2006

«Ο διωγμός δεν είναι λύση για την αντίρρηση συνείδησης», δήλωσε σήμερα η Διεθνής Αμνηστία, καθώς πέντε αντιρρησίες συνείδησης αναμένουν την εκδίκαση των εφέσεών τους ενώ ένας άλλος αντιρρησίας συνείδησης κινδυνεύει να συλληφθεί.

Η διεθνής οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων απέστειλε αυτήν την εβδομάδα επιστολή στον Έλληνα Υπουργό Εθνικής ’μυνας, εκφράζοντας ανησυχία για τις συνεχιζόμενες παρενοχλήσεις και τον διωγμό των αντιρρησιών συνείδησης, επισημαίνοντας ότι, όχι μόνο στον νόμο αλλά και στην πράξη, η εναλλακτική πολιτική υπηρεσία παραμένει τιμωρητική και ευνοεί διακρίσεις. Η επιστολή αυτή κοινοποιήθηκε στον Υπουργό Δικαιοσύνης και στον Πρωθυπουργό.

«Το δικαίωμα της άρνησης εκτέλεσης στρατιωτικής θητείας αποτελεί θεμιτή άσκηση του δικαιώματος στην ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας, δικαιώματα τα οποία η Ελλάδα έχει υποχρέωση να σέβεται», δήλωσε η Όλγα Δημητρίου, ερευνήτρια της Διεθνούς Αμνηστίας για την Ελλάδα.

«Παροτρύνουμε την ελληνική κυβέρνηση να μεταρρυθμίσει όλους τους κανονισμούς που αφορούν την εναλλακτική πολιτική υπηρεσία ώστε να διασφαλίσει τη συμμόρφωσή τους με τα ευρωπαϊκά και διεθνή θεσμικά κείμενα, καθώς και με τις συστάσεις του Συνηγόρου του Πολίτη και της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου».

Οι αντιρρησίες συνείδησης, που αναμένουν την εκδίκαση των εφέσεών τους αυτή την περίοδο, είναι ο Νικόλαος Μπαλτούκας στις 30 Μαρτίου, ο Γεώργιος Μοναστηριώτης στις 4 Απριλίου, ο Λάζαρος Πετρομελίδης στις 4 Μαΐου, ο Γεώργιος Κουτσομανωλάκης την 1η Ιουνίου και ο Μπόρις Σωτηριάδης στις 24 Μαΐου και την 1η Ιουνίου. Ο Δημήτριος Σωτηρόπουλος κινδυνεύει να συλληφθεί.

Ο Νόμος 3421/2005, που ψηφίστηκε από τη Βουλή στις 23 Νοεμβρίου του 2005 και αφορά το ζήτημα της αντίρρησης συνείδησης, δεν εναρμονίζεται πλήρως με τα διεθνή θεσμικά κείμενα για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Συγκεκριμένα, η Διεθνής Αμνηστία θεωρεί τη διάρκεια της εναλλακτικής πολιτικής υπηρεσίας τιμωρητική και διατηρεί τις ανησυχίες της για το γεγονός ότι οι αποφάσεις για την αντίρρηση συνείδησης και η διαχείριση της εναλλακτικής πολιτικής υπηρεσίας δεν υπάγονται σε καθαρά πολιτική αρχή.

Επιπλέον, ο νέος νόμος παραλείπει επίσης να αναγνωρίσει το δικαίωμα να διεκδικεί κανείς την ιδιότητα του αντιρρησία συνείδησης οποιαδήποτε στιγμή, τόσο πριν όσο και μετά την κατάταξή του στις ένοπλες δυνάμεις, καθώς και να διασφαλίσει ότι το δικαίωμα στην εναλλακτική πολιτική υπηρεσία δεν αναστέλλεται ποτέ, ακόμα και σε περίοδο πολέμου.

Επιπλέον η Διεθνής Αμνηστία ζητά την τροποποίηση των ισχυουσών διατάξεων που ορίζουν ότι εκπίπτουν από την ιδιότητα του αντιρρησία συνείδησης όσοι ασκούν συνδικαλιστική δραστηριότητα ή συμμετέχουν σε απεργία κατά τη διάρκεια της εναλλακτικής τους υπηρεσίας. Η οργάνωση επίσης καλεί τις ελληνικές αρχές να διασφαλίσουν ότι οι αντιρρησίες συνείδησης θα ανακτήσουν πλήρως τα αστικά και προσωπικά τους δικαιώματα (συμπεριλαμβανομένων του δικαιώματος να ταξιδεύουν εκτός συνόρων, του δικαιώματος να έχουν ταυτότητα και διαβατήριο και του δικαιώματος στο εκλέγειν και εκλέγεσθαι) και να εγγυηθούν την παροχή πληροφόρησης προς όλους τους στρατεύσιμους σχετικά με το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης και τον τρόπο απόκτησης της ιδιότητας του αντιρρησία συνείδησης.

- Ο Νικόλαιος Μπαλτούκας, 38 ετών, καταδικάστηκε στις 18 Μαΐου 2005 σε ποινή φυλάκισης 15 μηνών με αναστολή από το Στρατοδικείο Ξάνθης για ανυποταξία. Είχε υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία στον ελληνικό στρατό το 1990-91 αλλά, όταν κλήθηκε για πενθήμερη εφεδρική στρατιωτική θητεία στις 31 Οκτωβρίου 2004, αρνήθηκε να παρουσιαστεί για λόγους συνείδησης. Λίγους μήνες μετά την καταδίκη του κλήθηκε εκ νέου για εφεδρική στρατιωτική θητεία.

- Ο Γιώργος Μοναστηριώτης, 26 ετών, ο οποίος είχε ενταχθεί στο Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό με πενταετές συμβόλαιο (Εθελοντής Πενταετούς Υποχρέωσης), αρνήθηκε, επικαλούμενος λόγους συνείδησης, να ακολουθήσει τη μονάδα του τον Μάιο του 2003, όταν η φρεγάτα «Ναυαρίνο» όπου υπηρετούσε στάλθηκε στον Περσικό Κόλπο και δήλωσε ότι παραιτείται από το Πολεμικό Ναυτικό. Τον Σεπτέμβριο του 2004 συνελήφθη και καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης 40 μηνών για λιποταξία από το Ναυτοδικείο Πειραιά. Μεταφέρθηκε αμέσως στις φυλακές Κορίνθου όπου παρέμεινε φυλακισμένος επί 22 ημέρες μέχρι την προσωρινή του αποφυλάκιση εν αναμονή της εκδίκασης της έφεσής του. Τον Ιανουάριο του 2005 καταδικάστηκε πάλι από το Ναυτοδικείο Πειραιά σε ποινή φυλάκισης 5 μηνών με αναστολή για λιποταξία επειδή δεν επέστρεψε στην μονάδα του.

- Ο Λάζαρος Πετρομελίδης, 44 ετών, Πρόεδρος του Συνδέσμου Αντιρρησιών Συνείδησης, αρνήθηκε για λόγους συνείδησης να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία το 1992 και έκτοτε έχει επανειλημμένα υποστεί ποινικές διώξεις και καταδίκες. Αρνήθηκε να υπηρετήσει την εναλλακτική υπηρεσία που του προσφέρθηκε το 1998, καθώς είχε εξαιρετικά τιμωρητική διάρκεια -στην περίπτωσή του 7,5 φορές τη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας που θα όφειλε να υπηρετήσει διαφορετικά- και εξέπεσε της ιδιότητας του αντιρρησία συνείδησης. Από τότε, εξακολουθεί να λαμβάνει τακτικά προσκλήσεις κατάταξης στον στρατό, οπότε διώκεται κάθε φορά εκ νέου για ανυποταξία, λόγω της άρνησής του ως αντιρρησίας συνείδησης να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία. Παλαιότερα είχε φυλακιστεί τον Μάιο του 1998, τον Απρίλιο του 1999 και τον Σεπτέμβριο του 2002. Τον Ιούνιο του 2003 του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 20 μηνών με τριετή αναστολή για ανυποταξία από το Αναθεωρητικό Στρατοδικείο Αθηνών. Με την πιο πρόσφατη ερήμην καταδίκη του σε ποινή φυλάκισης 30 μηνών για ανυποταξία τον Δεκέμβριο του 2004 από το Ναυτοδικείο Πειραιά, άρθηκε η αναστολή της προηγούμενης ποινής, γεγονός που σημαίνει ότι οφείλει να εκτίσει συνολική ποινή φυλάκισης 50 μηνών αν συλληφθεί.

- Ο Γεώργιος Κουτσομανωλάκης, 46 ετών, καταδικάστηκε για ανυποταξία σε ποινή φυλάκισης 24 μηνών με αναστολή από το Στρατοδικείο Αθηνών στις 23 Μαΐου 2005. Είχε κατηγορηθεί για ανυποταξία το 1979, όταν δεν υπήρχε εναλλακτική πολιτική κοινωνική υπηρεσία στην Ελλάδα, επειδή ως Μάρτυρας του Ιεχωβά αρνήθηκε να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία για λόγους συνείδησης. Έφυγε από την Ελλάδα και του χορηγήθηκε πολιτικό άσυλο στη Γερμανία, όπου ζει έκτοτε. Συνελήφθη και κρατήθηκε στις 12 Μαΐου 2005 στη Ρόδο κατά τη διάρκεια επίσκεψης στους γονείς του και στις 16 Μαΐου μεταφέρθηκε στις φυλακές Κορυδαλλού στην Αθήνα, όπου παρέμεινε προφυλακισμένος μέχρι τη δίκη του.

- Ο Μπόρις Σωτηριάδης, 38 ετών, είχε υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία στην πρώην Σοβιετική Ένωση και αργότερα έγινε Μάρτυρας του Ιεχωβά. Όταν κλήθηκε από τον ελληνικό στρατό να παρουσιαστεί για στρατιωτική θητεία στο Στρατόπεδο Αυλώνας την 1η Αυγούστου 2005, παρουσιάστηκε αλλά αρνήθηκε να υπηρετήσει στον στρατό επειδή κάτι τέτοιο συγκρούεται με τα θρησκευτικά του πιστεύω και ζήτησε, αντ’ αυτού, να υπηρετήσει εναλλακτική πολιτική υπηρεσία. Εντούτοις, επειδή αυτό δεν επιτρέπεται, σύμφωνα με τον ελληνικό νόμο, για όσους έχουν ήδη υπηρετήσει σε ένοπλες δυνάμεις, του ασκήθηκε ποινική δίωξη για ανυπακοή. Στη συνέχεια στάλθηκε στο Στρατόπεδο Διδυμότειχου, όπου επίσης παρουσιάστηκε αλλά αρνήθηκε να υπηρετήσει επικαλούμενος θρησκευτική αντίρρηση συνείδησης και ζήτησε πάλι να υπηρετήσει εναλλακτική πολιτική υπηρεσία. Το αίτημά του απορρίφθηκε και παραπέμφθηκε στο Στρατοδικείο Ξάνθης, με νέα κατηγορία για ανυπακοή, όπου καταδικάστηκε στις 22 Αυγούστου 2005 σε ποινή φυλάκισης τρεισήμισι ετών χωρίς αναστολή ακόμα και εν αναμονή της εκδίκασης της έφεσής του. Παρέμεινε φυλακισμένος ως τις 20 Σεπτεμβρίου 2005, οπότε το Αναθεωρητικό Στρατοδικείο Αθηνών διέταξε την απελευθέρωσή του εν αναμονή της εκδίκασης της έφεσής του, που ορίστηκε για την 1η Ιουνίου 2006. Εν τω μεταξύ, η πρώτη κατηγορία για ανυπακοή θα εκδικασθεί στο Στρατοδικείο Αθηνών στις 24 Μαΐου 2006.

- Ο Δημήτριος Σωτηρόπουλος, 40 ετών, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Αντιρρησιών Συνείδησης, όταν κλήθηκε να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία τον Μάρτιο του 1992 δήλωσε την άρνησή του να στρατευθεί για λόγους συνείδησης. Οι στρατιωτικές αρχές τον πληροφόρησαν ότι δεν προβλεπόταν από τον νόμο εναλλακτική πολιτική υπηρεσία και του άσκησαν δίωξη για ανυποταξία. Έλαβε τρεις κλήσεις από την αστυνομία, του απαγορεύτηκε η έξοδος από την χώρα και κλήθηκε για απολογία από το Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης με την κατηγορία της ανυποταξίας τον Νοέμβριο του 1992. Τον Ιούλιο του 1993 κλήθηκε πάλι να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία και πάλι αρνήθηκε να καταταγεί για λόγους συνείδησης. Του κατασχέθηκε το διαβατήριο τον Σεπτέμβριο του 1993, και έγιναν δύο απόπειρες σύλληψής του τον Ιούνιο και τον Αύγουστο του 1994. Η αστυνομία αποπειράθηκε ξανά να τον συλλάβει στις 10 Μαρτίου 2006.

Γενικές πληροφορίες
Στην πράξη, οι Έλληνες αντιρρησίες συνείδησης καλούνται τακτικά για στρατιωτική θητεία, και κάθε φορά που αρνούνται να υπηρετήσουν στον στρατό κινείται νέα δίωξη εναντίον τους για ανυποταξία, ανυπακοή ή λιποταξία. Η πρακτική αυτή αποτελεί παραβίαση του ’ρθρου 14 παράγραφος 7 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, το οποίο ορίζει ότι:
«Κανένας δεν πρέπει να δικάζεται ή να τιμωρείται ξανά για αδίκημα, για το οποίο έχει τελεσίδικα καταδικαστεί ή αθωωθεί σύμφωνα με το δίκαιο και τον κώδικα ποινικής δικονομίας κάθε χώρας».
Τον Μάρτιο του 2005, η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών κάλεσε την Ελλάδα να βελτιώσει την κατάσταση των αντιρρησιών συνείδησης, σημειώνοντας ότι: «Η Επιτροπή εκφράζει την ανησυχία της γιατί η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας για τους αντιρρησίες συνείδησης είναι πολύ μεγαλύτερη από τη στρατιωτική θητεία και γιατί η αξιολόγηση των αιτήσεων για την υπηρεσία αυτή βρίσκεται υπό τον αποκλειστικό έλεγχο του Υπουργείου ’μυνας. Το Κράτος-Μέλος πρέπει να διασφαλίσει ότι η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας δεν έχει τιμωρητικό χαρακτήρα και πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να θέσει την αξιολόγηση των αιτήσεων αναγνώρισης των αντιρρησιών συνείδησης υπό τον έλεγχο πολιτικών αρχών».

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία 

Τουρκία: Ο αντιρρησίας συνείδησης Μεχμέτ Ταρχάν ειναι Κρατούμενος Συνείδησης και πρέπει να απελευθερωθεί αμέσως

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

11 Δεκεμβρίου 2005

Η Διεθνής Αμνηστία ανησυχεί εντονότατα για την υγεία και την ασφάλεια του αντιρρησία συνείδησης Μεχμέτ Ταρχάν, 27 ετών, που αυτή τη στιγμή εκτίει 4ετή ποινή φυλάκισης στη Στρατιωτική Φυλακή Σιβάς (Σεβάστειας) μετά από διπλή καταδίκη για ανυποταξία διότι αρνήθηκε να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία. Κατά τη διάρκεια της φυλάκισής του, ο Μεχμέτ Ταρχάν φέρεται να έχει υποστεί βαριά κακομεταχείριση. Επιπλέον, αντιμετωπίζει τώρα το ενδεχόμενο καταναγκαστικής σωματικής εξέτασης, η οποία θα ισοδυναμούσε με σκληρή, απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση, καθώς και με καταπάτηση του δικαιώ­ματός του στην προσωπική ζωή. Η Διεθνής Αμνηστία θεωρεί τον Μεχμέτ Ταρχάν κρατούμενο συνείδησης και ζητά την άμεση και χωρίς όρους απελευθέρωσή του.

Ο Μεχμέτ Ταρχάν εξέφρασε για πρώτη φορά την άρνησή του να στρατευθεί, για λόγους συνείδησης, στις 27 Οκτωβρίου 2001, όταν δήλωσε σε συνέντευξη τύπου στην Άγκυρα: «Καταδικάζω κάθε είδους βία και πιστεύω πως η συμμετοχή στη βία ή η ανοχή της δεν θα οδηγήσει παρά σε νέα βία και όλοι θα είναι υπεύθυνοι για τις συνέπειες. Πιστεύω πως οι πόλεμοι που προκαλούνται από πολεμοκάπηλα κράτη αποτελούν πρώτα και κύρια καταπάτηση του δικαιώματος στη ζωή. Η καταπάτηση του δικαιώματος στη ζωή είναι έγκλημα κατά της ανθρωπότητας και καμία διεθνής συνθήκη ή νόμος δεν μπορούν να δικαιολογήσουν το έγκλημα αυτό, με κανένα σκεπτικό. Συνεπώς δηλώνω ότι δεν θα γίνω όργανο τέτοιου εγκλήματος υπό οποιασδήποτε συνθήκες. Δεν θα υπηρετήσω κανέναν στρατιω­τικό μηχανισμό». Μετά από αυτή του τη δήλωση συνέχισε ενεργά τις αντιμιλιταρι­στικές του δραστηριότητες. Στις 27 Οκτωβρίου 2004 δήλωσε και πάλι δημόσια την άρνησή του για λόγους συνείδησης να στρατευθεί. Αρχικά τέθηκε υπό κράτη­ση στο Ιζμίρ (Σμύρνη) στις 8 Απριλίου του 2005 και οδηγήθηκε σε στρατόπεδο στο Τόκατ αφού αρνήθηκε να υπακούσει σε στρατιωτικές διαταγές. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να κρατηθεί στη στρατιωτική φυλακή του Σίβας από τις 11 Απριλίου μέχρι τις 10 Ιουνίου 2005. Σύμφωνα με ισχυρισμούς, κατά τη διάρκεια της κράτη­σής του εκεί υποβλήθηκε σε σοβαρούς ξυλοδαρμούς και δέχτηκε απειλές κατά της ζωής του από άλλους φυλακισμένους. Όταν ο Μεχμέτ Ταρχάν ενημέρωσε τις αρχές τις φυλακής για την κακοποίησή του, δεν έγινε καμία άμεση ενέργεια για να διασφαλιστεί η ασφάλειά του και αναφέρεται ότι η κακοποίηση συνεχίστηκε. Όταν η δικηγόρος του πληροφορήθηκε την κακοποίησή του, έθεσε υπ’ όψη της διοίκησης της φυλακής τις ανησυχίες της για την ασφάλειά του και τελικά πέτυχε την παρέμβασή της.

Η αντίρρηση συνείδησης δεν αναγνωρίζεται στο τουρκικό δίκαιο. Εναντίον του Μεχμέτ Ταρχάν ασκήθηκε δίωξη σύμφωνα με το άρθρο 88 του τουρκικού Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα (TACK) με την κατηγορία της ανυποταξίας. Η κατηγορία αυτή επισύρει ποινή φυλάκισης 3 μηνών έως 5 ετών. Στη δίκη του στις 26 Μαΐου 2005, παρατηρητές είδαν σημάδια κακώσεων στο σώμα του Μεχμέτ Ταρχάν και παρατήρησαν ότι αδυνατούσε να περπατήσει κανονικά. Η δίκη διακόπηκε και η τελευταία ημέρα της δίκης ήταν στις 9 Ιουνίου. Σύμφωνα με παρατηρητές, ο Μεχμέτ Ταρχάν φαινόταν αδύναμος σωματικά. Έκανε απεργία πείνας από τις 26 Μαΐου. Ο στρατιωτικός εισαγγελέας συμφώνησε να αφεθεί ελεύθερος ο Μεχμέτ Ταρχάν με το σκεπτικό ότι βρισκόταν ήδη στη φυλακή δύο μήνες, το χρονικό διάστημα που απαιτούνταν να εκτίσει αν καταδικαζόταν. Παρ’ όλα αυτά, μόλις αφέθηκε ελεύθερος ο Μεχμέτ Ταρχάν, κλήθηκε εκ νέου να στρατευθεί και αρνήθηκε ξανά. Συνελήφθη και τέθηκε υπό κράτηση στην Στρατιωτική Φυλακή Σίβας μέχρι τη δίκη του στις 10 Αυγούστου 2005, οπότε και καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης 2 ετών για την κάθε μία κατηγορία ανυποταξίας (συνολικά 4 χρόνια).

Η Διεθνής Αμνηστία έλαβε αναφορές ότι στις 30 Σεπτεμβρίου 2005, ένας υπάλληλος της φυλακής συνοδευόμενος από τουλάχιστον 3 δεσμοφύλακες κούρεψε με τη βία τον Μεχμέτ Ταρχάν και του ξύρισε τα γένια ενάντια στη θέλησή του, ενώ τον κρατούσαν ακίνητο τουλάχιστον 7 άτομα. Το περιστατικό αυτό αναφέρεται ότι άφησε στον Μεχμέτ Ταρχάν έντονους πόνους στον λαιμό, τους καρπούς, το αριστερό χέρι και πόδι και αδυνατεί να στρίψει πλήρως το κεφάλι του. Επιπλέον, παρατηρητές ανέφεραν ότι είχε μώλωπες στα πόδια. Την 1η Οκτωβρίου 2005, ο Μεχμέτ Ταρχάν αναφέρεται ότι οδηγήθηκε σε στρατιωτικό νοσοκομείο παρά τη θέλησή του και εξετάστηκε από δύο στρατιωτικούς γιατρούς. Παρόλα αυτά, μετά την εξέταση, η οποία φαίνεται να ήταν επιδερμική (φέρεται να διάρκεσε 10 λεπτά), φαίνεται ότι του έδωσαν ιατρική γνωμάτευση, η οποία ανέφερε ότι δεν υπήρχαν στο σώμα του σημάδια ξυλοδαρμού και τον έστειλαν πίσω στη στρατιωτική φυλακή. Τυχόν τέτοια εξέταση αντιβαίνει σαφώς στο Πρωτόκολλο της Ισταμπούλ (Κωνσταντινούπολης), που ορίζει ότι οι ιατρικές εξετάσεις πρέπει να είναι εξονυχιστικές και να γίνονται από μη στρατιωτικούς γιατρούς. Μετά από το περιστατικό αυτό, ο Μεχμέτ Ταρχάν ξεκίνησε δεύτερη απεργία πείνας σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την κακομεταχείριση που υφίσταται από τις αρχές της φυλακής και ενάντια στις φερόμενες συνωστισμένες, ανθυγιεινές συνθήκες κράτησής του. Σύμφωνα με αναφορές, κρατούνταν σε ένα μικρό, βρώμικο κελί χωρίς παράθυρα και μερικές φορές κρατούνταν στην απομόνωση και του στερούσαν τα δικαιώματά του να τηλεφωνεί, να λαμβάνει αναγνώσιμο υλικό και επιστολές, καθώς και να βλέπει επισκέπτες μέχρι και επί 15 συνεχόμενες ημέρες.

Η Διεθνής Αμνηστία θεωρεί πως το γεγονός ότι ο Μεχμέτ Ταρχάν έχει δικαστεί και καταδικαστεί δύο φορές για ανυποταξία παραβιάζει το άρθρο 14, παράγραφος 7 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Αστικά και Πολιτικά Δικαιώματα (ICCPR), το οποίο έχει υπογράψει η Τουρκία και το οποίο ορίζει ότι «κανείς δεν πρέπει να δικάζεται ή να τιμωρείται εκ νέου για αδίκημα για το οποίο έχει ήδη καταδικαστεί ή αθωωθεί σύμφωνα με τον νόμο και την ποινική δικονομία». Η Ομάδα Εργασίας των Ηνωμένων Εθνών για την Αυθαίρετη Κράτηση, στη Γνωμάτευση 36/1999 για παρόμοια υπόθεση Τούρκου αντιρρησία συνείδησης, του Οσμάν Μουράτ Ούλκε, διαπίστωσε ότι η επανειλημμένη άρνησή του να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία ήταν «μία και η αυτή πράξη που επιφέρει τις ίδιες συνέπειες και επομένως πρόκειται για το ίδιο και όχι νέο αδίκημα».

Η τελευταία εξέλιξη στην υπόθεση του Μεχμέτ Ταρχάν ήταν ότι το Αναθεωρητικό Στρατοδικείο, στις 2 Νοεμβρίου 2005, ακύρωσε την τετραετή ποινή φυλάκισης που είχε επιβληθεί στον Μεχμέτ Ταρχάν στις 10 Αυγούστου 2005 για δύο κατηγορίες ανυποταξίας, και ανέπεμψε την υπόθεση στο Στρατοδικείο του Σίβας. Το αρχικό σκεπτικό αυτής της απόφασης ήταν το γεγονός ότι η ποινή ήταν δυσανάλογα βαριά και επομένως άδικη. Εντούτοις, στην τελική γραπτή απόφαση του Αναθεωρητικού Στρατοδικείου, η ακύρωση της ποινής αποδόθηκε στο γεγονός ότι η ομοφυλοφιλία του Μεχμέτ Ταρχάν (ο λόγος για τον οποίον μπορεί να θεωρηθεί «ακατάλληλος για στρατιωτική θητεία») δεν είχε εξακριβωθεί μέσω «κατάλληλων διαδικασιών σωματικής εξέτασης».

Η Διεθνής Αμνηστία εκφράζει έντονη ανησυχία για τις συνέπειες της απόφασης του δικαστηρίου, η οποία μπορεί να οδηγήσει στην υποβολή του Μεχμέτ Ταρχάν σε οχληρή σωματική εξέταση που θα ισοδυναμεί με σκληρή, απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση. Η ομοφυλοφιλία δεν είναι ο λόγος, για τον οποίον ο Μεχμέτ Ταρχάν δήλωσε την άρνησή του να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία. Αντίθετα, οι λόγοι της άρνησής του είναι συνειδησιακοί – στη δίκη του τον Αύγουστο του 2004 δήλωσε: «Επειδή το θεωρώ σημαντικό να ζω ανθρώπινα και ως απαραίτητη προϋπόθεση θεωρώ ότι όλοι οι άνθρωποι πρέπει να ζουν ανθρώπινα, δηλώνω για μία ακόμα φορά ότι ποτέ δεν θα δεχτώ διαταγές και ποτέ δεν θα δώσω διαταγές. Πιστεύω πως οι διακρίσεις και η βία είναι εγκλήματα απανθρωπιάς και, προκειμένου να αποφύγω να διαπράξω αυτό το έγκλημα, είμαι αποφασισμένος να μην γίνω μέρος του στρατού, που είναι ένας μηχανισμός βίας βασισμένος στην ιεραρχία, ο οποίος επιβάλλει τέτοιες ιεραρχικές δομές στην κοινωνία, είμαι αποφασισμένος να μην υπακούσω και αρνούμαι να μεταμορφωθώ σε μια δολοφονική μηχανή διδασκόμενος να πεθαίνω και να σκοτώνω». Η Διεθνής Αμνηστία ανησυχεί ότι οι τουρκικές αρχές εστιάζονται στον σεξουαλικό προσανατολισμό του Μεχμέτ Ταρχάν για να αποφύγουν το ευρύτερο ζήτημα της αντίρρησης συνείδησης στην στρατιωτική θητεία, η οποία δεν αναγνωρίζεται στην Τουρκία. Ουσιαστικά, αν ο Μεχμέτ Ταρχάν «αποδείκνυε» την ομοφυλοφιλία του παρέχοντας στις τουρκικές αρχές φωτογραφικά αποδεικτικά στοιχεία του εαυτού του σε σεξουαλική επαφή ή υποβαλλόμενος σε πρωκτική εξέταση, θα θεωρούνταν «ακατάλληλος για στρατιωτική θητεία» και η δίωξή του θα ακυρωνόταν. Όμως παραμένει στη φυλακή και η Διεθνής Αμνηστία εξακολουθεί να τον θεωρεί κρατούμενο συνείδησης.

Μετά την απόφαση του Αναθεωρητικού Στρατοδικείου, η υπόθεση έχει αναπεμφθεί στο Στρατοδικείο του Σίβας, το οποίο και θα αποφασίσει πώς θα ενεργήσει. Αν επιλέξει να ακολουθήσει την πρόταση του Αναθεωρητικού Στρατοδικείου, ο Μεχμέτ Ταρχάν θα οδηγηθεί σε στρατιωτικό νοσοκομείο για σωματική εξέταση. Η δίκη αυτή έχει οριστεί για τις 15 Δεκεμβρίου 2005. Δεδομένων των τραυμάτων που αναφέρεται ότι υπέστη ο Μεχμέτ Ταρχάν όταν τον κούρεψαν και τον ξύρισαν με τη βία, η Διεθνής Αμνηστία ανησυχεί εντονότατα για τη σωματική και νοητική του ακεραιότητα αν υποβληθεί σε καταναγκαστική πρωκτική εξέταση. Ο τουρκικός στρατός χρησιμοποιεί το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Νοητικών Διαταραχών που χρονολογείται από το 1968 (DSM II), το οποίο ορίζει την ομοφυλοφιλία ως ψυχοσεξουαλική διαταραχή και θεωρεί ότι όσοι έχουν αυτήν την «πάθηση» είναι «ακατάλληλοι να στρατευθούν». Αντιθέτως, η ιατρική κοινότητα χρησιμοποιεί το DSM IV, που χρονολογείται από το 2000 και δεν καταγράφει την ομοφυλοφιλία ως διαταραχή. Η Διεθνής Αμνηστία θεωρεί ότι ο σεξουαλικός προσανατολισμός δεν μπορεί να καθορίζεται με σωματική εξέταση ή βλέποντας φωτογραφικά αποδεικτικά στοιχεία σεξουαλικής επαφής. Η οργάνωση επιπλέον θεωρεί αντιδεοντολογικό για έναν γιατρό να υποβάλει κάποιον σε εσωτερική σωματική εξέταση χωρίς την συγκατάθεσή του και χωρίς επιτακτικό λόγο (π.χ. σοβαρός κίνδυνος για τον ίδιον ή για άλλους). Η Διεθνής Αμνηστία θεωρεί ότι κάθε τέτοια εξέταση ισοδυναμεί με σκληρή, απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση. Επιπρόσθετα, η οργάνωση θεωρεί ότι μια τέτοια εξέταση θα αποτελούσε καταπάτηση του δικαιώματος του Μεχμέτ Ταρχάν στην ιδιωτική ζωή, όπως εγγυάται το άρθρο 17 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Αστικά και Πολιτικά Δικαιώματα, στο οποίο μετέχει η Τουρκία.

Ο Μεχμέτ Ταρχάν αναφέρεται ότι τερμάτισε την απεργία πείνας του, διάρκειας 34 ημερών, στις 2 Νοεμβρίου 2005, αφού ικανοποιήθηκαν τα αιτήματά του για ποινική δίωξη όσων τον ακινητοποίησαν και τον ξύρισαν με τη βία και για ίση μεταχείρισή του με τους άλλους φυλακισμένους. Κατόπιν έρευνας για τα περιστατικά που κατήγγειλε ο Μεχμέτ Ταρχάν στη στρατιωτική φυλακή του Σίβας μεταξύ 11 Μαΐου και 10 Ιουνίου του 2005, δύο αξιωματούχοι της φυλακής παραπέμφθηκαν σε δίκη για παράβαση καθήκοντος και δύο συγκρατούμενοί του παραπέμφθηκαν σε δίκη για ληστεία συνδεόμενη με εκβιασμό. Η υπόθεση θα εκδικαστεί στις 29 Δεκεμβρίου 2005 από το Στρατοδικείο του Σίβας.

Στην Τουρκία είναι υποχρεωτικό για όλους τους άντρες μεταξύ 19 και 40 ετών να υπηρετούν στρατιωτική θητεία για 15 μήνες. Η Διεθνής Αμνηστία εκφράζει την ανησυχία ότι το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης δεν αναγνωρίζεται νομικά από τις αρχές και δεν υφίστανται διατάξεις για εναλλακτική πολιτική υπηρεσία για τους αντιρρησίες συνείδησης. Τα διεθνή θεσμικά κείμενα αναγνωρίζουν το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης. Η Σύσταση Νο. R (87) 8 της Επιτροπής Υπουργών προς τα Κράτη-Μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης Αναφορικά με την Αντίρρηση Συνείδησης στην Υποχρεωτική Στρατιωτική Θητεία, της 9ης Απριλίου 1987, ορίζει ότι «Κάθε υπόχρεος στρατιωτικής θητείας ο οποίος, για επιτακτικούς λόγους συνείδησης, αρνείται να χρησιμοποιήσει όπλα, θα έχει το δικαίωμα απαλλαγής από την υποχρέωση να υπηρετήσει τέτοιου είδους θητεία… Αυτά τα άτομα μπορεί να είναι υπόχρεοι εκπλήρωσης εναλλακτικής υπηρεσίας». Τα τελευταία χρόνια στην Τουρκία υπήρξε μικρός αριθμός αντιρρησιών συνείδησης που δήλωσαν δημόσια την άρνησή τους να υπηρετήσουν στρατιωτική θητεία. Συνήθως διώκονται ποινικά.

Η Διεθνής Αμνηστία θεωρεί αντιρρησία συνείδησης κάθε άτομο που για λόγους συνείδησης ή βαθιάς πεποίθησης αρνείται να υπηρετήσει στις ένοπλες δυνάμεις ή να έχει οποιαδήποτε άλλη άμεση ή έμμεση συμμετοχή σε πολέμους ή ένοπλες συγκρούσεις. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει άρνηση συμμετοχής σε έναν πόλεμο διότι κάποιος διαφωνεί με τους σκοπούς του ή με τον τρόπο με τον οποίο διεξάγεται, ακόμα κι αν δεν αντιτίθεται συνολικά στο να συμμετέχει σε πόλεμο. Επιπλέον η Διεθνής Αμνηστία θεωρεί ότι κάποιος είναι κρατούμενος συνείδησης όταν κρατείται ή φυλακίζεται απλά και μόνο επειδή του στέρησαν ή του αρνήθηκαν το δικαίωμά του να δηλώσει αντίρρηση συνείδησης ή να υπηρετήσει μια γνήσια εναλλακτική πολιτική υπηρεσία. Θα ήταν επίσης κρατούμενος συνείδησης αν φυλακιζόταν επειδή αποχώρησε χωρίς άδεια από τις ένοπλες δυνάμεις για λόγους συνείδησης, εφ’ όσον είχε κάνει εύλογες ενέργειες για να εξασφαλίσει την απαλλαγή του από τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις.

Η Διεθνής Αμνηστία θα ήθελε με την ευκαιρία της 9ης Δεκεμβρίου, που επιλέχτηκε ως διεθνής ημέρα δράσης για την υποστήριξη του Μεχμέτ Ταρχάν, να ζητήσει από τις Τουρκικές αρχές να προβούν στις ακόλουθες ενέργειες προκειμένου να τηρήσουν τις διεθνείς και εθνικές τους νομικές υποχρεώσεις:

• Να απελευθερώσουν αμέσως και άνευ όρων τον Μεχμέτ Ταρχάν.
• Να διασφαλίσουν ότι ο Μεχμέτ Ταρχάν δεν θα υποβληθεί σε καταναγκαστική σωματική εξέταση.
• Να αναγνωρίσουν ότι ο σεξουαλικός προσανατολισμός ενός ατόμου δεν μπορεί να καθορίζεται από φωτογραφικά αποδεικτικά στοιχεία ή σωματική εξέταση.
• Να θέσουν αμέσως τέλος στην πρακτική να δικάζουν επανειλημμένα ένα άτομο για το ίδιο αδίκημα.
• Να αναγνωρίσουν το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης.
• Να καθιερώσουν εναλλακτική πολιτική υπηρεσία, που να μην είναι μεροληπτική ή τιμωρητικής διάρκειας, για όσους αντιτάσσονται στη στρατιωτική θητεία.

Πρόσθετες πληροφορίες

Ελλάδα: Μεροληπτική και τιμωρητική η εναλλακτική θητεία και με τον νέο νόμο

Δυστυχώς η Ελλάδα, αν και ευρωπαϊκή χώρα, εξακολουθεί να μην συμμορφώνεται με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα και τις σαφείς συστάσεις ευρωπαϊκών και διεθνών θεσμών και οργανισμών. Οι ελληνικές αρχές συνεχίζουν να διώκουν και να φυλακίζουν αντιρρησίες συνείδησης και η ελληνική νομοθεσία παραμένει τιμωρητικής φύσης και κάνει διακρίσεις σε βάρος όσων επιλέγουν για λόγους συνείδησης να υπηρετήσουν εναλλακτική μη στρατιωτική υπηρεσία (ακόμα και ο νέος νόμος περί «Στρατολογίας των Ελλήνων»).

Η Διεθνής Αμνηστία έχει καλέσει τις ελληνικές αρχές να εναρμονίσουν τη νομοθεσία περί στράτευσης με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα και τις σχετικές συστάσεις και να θέσουν τέλος στις ποινικές διώξεις εναντίον όλων των αντιρρησιών συνείδησης (που κάποιες φορές είναι και επαναλαμβανόμενες για το ίδιο αδίκημα, παραβιάζοντας έτσι το ʼρθρο 14, παράγραφο 7 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα).

Μόλις πρόσφατα, τον Μάρτιο του 2005, η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών κάλεσε την Ελλάδα να βελτιώσει την εναλλακτική πολιτική υπηρεσία. Ανησυχίες και συστάσεις για την εναλλακτική υπηρεσία έχουν εκφράσει επίσης ο Συνήγορος του Πολίτη και η Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

Διώξεις αντιρρησιών συνείδησης στην Ελλάδα

Η διεθνής οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχει καλέσει το κοινό να συμμετάσχει στη διεθνή εκστρατεία «Ελλάδα: ‘Παύσατε πυρ’ για τους αντιρρησίες συνείδησης!», υπογράφοντας την έκκληση προς τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, κ. Κώστα Καραμανλή, ως διαμαρτυρία για την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των διωκόμενων αντιρρησιών συνείδησης στην Ελλάδα (www.amnesty.org.gr/actnow/gre20050331.htm).

Τον Ιανουάριο του 2006 δικάζονται στο Αναθεωρητικό Στρατοδικείο Αθήνας οι αντιρρησίες συνείδησης Λάζαρος Πετρομελίδης και Μπόρις Σωτηριάδης.

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία

Ελλάδα: Η 17η Νοεμβρίου στιγματίζεται απο στρατοδικεία και διακρίσεις εις βάρος αντιρρησιών συνείδησης

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

15 Νοεμβρίου 2005

Την παραμονή της επετείου της εξέγερσης κατά της στρατιωτικής δικτατορίας (1967-1974), η Ελλάδα στέλνει άλλον έναν πολίτη της σε στρατοδικείο και ετοιμάζεται να ψηφίσει άλλον ένα νόμο που παραβιάζει τα ανθρώπινα δικαιώματα των αντιρρησιών συνείδησης. Η Διεθνής Αμνηστία, της οποίας το Ελληνικό Τμήμα ιδρύθηκε μετά την πτώση της δικτατορίας από ανθρώπους που είχαν φυλακιστεί κατά τη διάρκεια του στρατιωτικού καθεστώτος και είχαν υιοθετηθεί ως κρατούμενοι συνείδησης από τη διεθνή οργάνωση, εξέφρασε την έντονη ανησυχία της για τις εξελίξεις αυτές.

«Η Ελλάδα εξακολουθεί να καταδικάζει ανθρώπους επειδή ασκούν το δικαίωμά τους στην ελευθερία της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας», είχε δηλώσει η Διεθνής Αμνηστία στις 18 Μαΐου 2005, όταν ο ιδεολογικός αντιρρησίας συνείδησης Νίκος Μπαλτούκας καταδικάστηκε από το Στρατοδικείο Ξάνθης σε ποινή φυλάκισης 15 μηνών με αναστολή με την κατηγορία της ανυποταξίας. Ο Νίκος Μπαλτούκας είχε υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία στον ελληνικό στρατό το 1990-91 αλλά, όταν κλήθηκε για πενθήμερη εφεδρική στρατιωτική θητεία στις 31 Οκτωβρίου 2004, αρνήθηκε να παρουσιαστεί για λόγους συνείδησης «που επιβάλλει η ιδεολογική μου ταυτότητα και η ταξική μου θέση», όπως ανέφερε στη δήλωσή του. Η καταδίκη του Νίκου Μπαλτούκα αποτελεί παραβίαση του δικαιώματός του να αναπτύξει αντίρρηση συνείδησης ακόμα κι αν έχει στρατευθεί στο παρελθόν. Η εκδίκαση της έφεσής του έχει οριστεί για αύριο, 16 Νοεμβρίου, στο Αναθεωρητικό Στρατοδικείο Θεσσαλονίκης. Η Διεθνής Αμνηστία ζητά από τις ελληνικές αρχές να παύσουν τη δίωξη εναντίον του.
Παράλληλα, η Ελλάδα ετοιμάζεται να ψηφίσει έναν νέο νόμο, με τίτλο «Στρατολογία των Ελλήνων και άλλες διατάξεις». Η Διεθνής Αμνηστία διατύπωσε τις συστάσεις της στη Διαρκή Επιτροπή Εθνικής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων του Ελληνικού Κοινοβουλίου στις 2 Νοεμβρίου 2005, καλώντας την να συμβάλει στην τροποποίηση συγκεκριμένων διατάξεων προκειμένου η εναλλακτική πολιτική κοινωνική υπηρεσία στην Ελλάδα να εναρμονιστεί με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα και τις συστάσεις.

Η οργάνωση χαιρετίζει την παράγραφο 11 του Άρθρου 73, που δίνει τη δυνατότητα σε όσους εξέπεσαν του δικαιώματος εκπλήρωσης εναλλακτικής υπηρεσίας να υποβάλουν εκ νέου αίτηση για την υπαγωγή τους στον θεσμό, εκφράζει όμως τις σοβαρές της ανησυχίες για κάποιες διατάξεις του Κεφαλαίου Ι’ (Άρθρα 59-65). Συγκεκριμένα, η Διεθνής Αμνηστία:

- Ανησυχεί για την τιμωρητική διάρκεια της εναλλακτικής πολιτικής κοινωνικής υπηρεσίας (ακόμα και μετά τον Νόμο 3257/2004 και την Υπουργική Απόφαση Φ.420/76/81249), και ζητά την τροποποίηση του άρθρου 60.

- Ζητά να έχει κανείς το δικαίωμα να διεκδικεί την ιδιότητα του αντιρρησία συνείδησης οποιαδήποτε στιγμή, ακόμα και μετά την κατάταξή του στις Ένοπλες Δυνάμεις, είτε είναι κληρωτός είτε επαγγελματίας στρατιώτης, και ζητά την τροποποίηση της παραγράφου 3 του Άρθρου 59, έτσι ώστε να γίνεται σεβαστό πάντα το δικαίωμα μεταβολής της συνείδησης.

- Ζητά η εναλλακτική πολιτική κοινωνική υπηρεσία να υπάγεται αυστηρά σε πολιτική αρχή, συμπεριλαμβανομένης της εξέτασης της αίτησης κάποιου για αναγνώρισή του ως αντιρρησία συνείδησης, και ζητά την τροποποίηση της παραγράφου 1 του Άρθρου 62 και της παραγράφου 3β του Άρθρου 64, που θέτουν ντε φάκτο την εναλλακτική πολιτική κοινωνική υπηρεσία υπό στρατιωτική αρχή.

- Ζητά το δικαίωμα στην εναλλακτική πολιτική κοινωνική υπηρεσία να μην αναστέλλεται ποτέ, ακόμα και σε περίοδο πολέμου, και ζητά την τροποποίηση της παραγράφου 2 του Άρθρου 65.

- Ζητά να μην εκπίπτουν από την ιδιότητα του αντιρρησία συνείδησης όσοι ασκούν συνδικαλιστική δραστηριότητα ή συμμετέχουν σε απεργία, και ζητά την τροποποίηση της παραγράφου 5δ του Άρθρου 64.

Γενικότερα, η Διεθνής Αμνηστία ζητά από τις Ελληνικές Αρχές:

- Να λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλιστεί ο άμεσος τερματισμός όλων των διακρίσεων εις βάρος των αντιρρησιών συνείδησης που επέλεξαν να υπηρετήσουν εναλλακτική πολιτική κοινωνική υπηρεσία.

- Να σταματήσουν οι διώξεις εναντίον όλων των αντιρρησιών συνείδησης και να αρθεί ο περιορισμός των ατομικών και πολιτικών δικαιωμάτων τους.

- Να παρέχουν επαρκή και έγκαιρη ενημέρωση προς όλους τους στρατεύσιμους σχετικά με τη δυνατότητα εκπλήρωσης εναλλακτικής πολιτικής κοινωνικής υπηρεσίας.

Γενικές πληροφορίες

Μόλις πρόσφατα, τον Μάρτιο του 2005, η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών κάλεσε την Ελλάδα να βελτιώσει την κατάσταση των αντιρρησιών συνείδησης σημειώνοντας ότι: «Η Επιτροπή εκφράζει την ανησυχία της γιατί η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας για τους αντιρρησίες συνείδησης είναι πολύ μεγαλύτερη από τη στρατιωτική θητεία, και γιατί η αξιολόγηση των αιτήσεων για την υπηρεσία αυτή βρίσκεται υπό τον αποκλειστικό έλεγχο του Υπουργείου Άμυνας. Το Κράτος-Μέλος πρέπει να διασφαλίσει ότι η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας δεν έχει τιμωρητικό χαρακτήρα, και πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να αναθέσει την αξιολόγηση των αιτήσεων αναγνώρισης αντιρρησιών συνείδησης σε πολιτικές αρχές».

Το δικαίωμα της άρνησης εκτέλεσης στρατιωτικής θητείας για λόγους συνείδησης αποτελεί θεμιτή άσκηση του θεμελιώδους δικαιώματος στην ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας. Αυτό διασφαλίζεται στο Σύνταγμα της Ελλάδας (Άρθρα 13 και 14), καθώς και στην Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Άρθρο 18), στο Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα (Άρθρο 18), και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση για την Προστασία των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και των Θεμελιωδών Ελευθεριών (Άρθρο 9). Έχει επίσης αναγνωριστεί σε Ψηφίσματα και Συστάσεις που έχουν υιοθετηθεί από τα Ηνωμένα Έθνη, το Συμβούλιο της Ευρώπης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη.

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία

Ελλάδα: Πρωτοφανής ποινή φυλάκισης σε αντιρρησία συνείδησης

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

29 Αυγούστου 2005

Ένας Έλληνας αντιρρησίας συνείδησης που καταδικάστηκε σε πρωτοφανή ποινή φυλάκισης υιοθετήθηκε από τη Διεθνή Αμνηστία ως κρατούμενος συνείδησης και η οργάνωση ζητά την άμεση απελευθέρωσή του.

Η Διεθνής Αμνηστία απέστειλε επιστολή στις ελληνικές αρχές επισημαίνοντας ότι το δικαίωμα της άρνησης εκτέλεσης στρατιωτικής θητείας για λόγους συνείδησης αποτελεί θεμιτή άσκηση του θεμελιώδους δικαιώματος στην ελευθερία της σκέψης, της συνείδησης και της θρησκείας, το οποίο καθιερώνεται σε διεθνείς συνθήκες για τα ανθρώπινα δικαιώματα που έχει κυρώσει η Ελλάδα.

Την προηγούμενη εβδομάδα, το Στρατοδικείο Ξάνθης καταδίκασε τον Μπόρις Σωτηριάδη για ανυπακοή σε ποινή φυλάκισης τρεισήμισι ετών χωρίς αναστολή ακόμα και εν αναμονή της εκδίκασης της έφεσής του, μετά την άρνησή του να υπηρετήσει στον στρατό επειδή κάτι τέτοιο συγκρούεται με τα θρησκευτικά του πιστεύω.

Ο Μπόρις Σωτηριάδης είναι Γεωργιανός ελληνικής καταγωγής που απέκτησε την ελληνική υπηκοότητα στο πλαίσιο της πολιτικής επαναπατρισμού ομογενών. Είχε υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία στον στρατό της πρώην Σοβιετικής Ένωσης και αργότερα έγινε Μάρτυρας του Ιεχωβά. Όταν κλήθηκε από τον ελληνικό στρατό να παρουσιαστεί για στρατιωτική θητεία, παρουσιάστηκε αλλά αρνήθηκε να υπηρετήσει στον στρατό επικαλούμενος θρησκευτική αντίρρηση συνείδησης και ζήτησε, αντ’ αυτού, να υπηρετήσει εναλλακτική πολιτική υπηρεσία. Εντούτοις αυτό δεν επιτρέπεται, σύμφωνα με τον Νόμο 2510/97, για όσους έχουν ήδη υπηρετήσει σε ένοπλες δυνάμεις.

«Η Ελλάδα εξακολουθεί να μεταχειρίζεται τους αντιρρησίες συνείδησης ως εγκληματίες, φυλακίζοντάς τους επειδή ασκούν το ανθρώπινο δικαίωμά τους στην αντίρρηση συνείδησης», δήλωσε η κ. Όλγα Δημητρίου, Ερευνήτρια της Διεθνούς Αμνηστίας για την Ελλάδα.

«Όχι μόνο καταδικάστηκε ο Μπόρις Σωτηριάδης, αλλά του επεβλήθη και μια εξαιρετικά βαριά ποινή. Η καταδίκη του είναι εξαιρετικά αυστηρή καθώς η Ελλάδα βρίσκεται τώρα σε καιρό ειρήνης και η ανυπακοή θεωρείται πλημμέλημα, όχι κακούργημα».

Το Στρατοδικείο Ξάνθης δεν δέχτηκε το επιχείρημα της υπεράσπισης ότι ο Μπόρις Σωτηριάδης είχε «σύγκρουση νομικών καθηκόντων» μεταξύ του καθήκοντος προς τον στρατό και του καθήκοντος προς την θρησκεία του. Εντούτοις, το Στρατοδικείο Αθηνών έχει δεχτεί το επιχείρημα αυτό και έχει αθωώσει σε παρόμοιες υποθέσεις αντιρρησίες συνείδησης όπως τον Σεργκέι Γκουτάροφ το 2005, τον Αλέξανδρο Εβτουσένκο και τον Γκουράμ Αλμανίδη το 2004.

«Τέτοιες αντιφάσεις στην εφαρμογή του νόμου αναδεικνύουν την ανεπάρκεια των διατάξεων περί εναλλακτικής κοινωνικής υπηρεσίας στην Ελλάδα, τόσο στο νόμο όσο και στην πράξη. Η σημερινή νομοθεσία και πρακτική χρειάζονται αναθεώρηση και εναρμόνιση με τα διεθνή πρότυπα», δήλωσε η κ. Όλγα Δημητρίου.

Κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα να αρνηθεί να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία για λόγους συνείδησης ή βαθιάς προσωπικής πεποίθησης, χωρίς να υποστεί καμία νομική κύρωση ή υλική ζημία. Η Διεθνής Αμνηστία καλεί την ελληνική κυβέρνηση να θέσει τέλος στις διώξεις των αντιρρησιών συνείδησης και ζητά όλοι οι αντιρρησίες συνείδησης, συμπεριλαμβανομένου του Μπόρις Σωτηριάδη, να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο, χωρίς διακρίσεις.

Η οργάνωση υπενθυμίζει στις ελληνικές αρχές ότι μόλις πρόσφατα, τον Μάρτιο του 2005, η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών κάλεσε την Ελλάδα να βελτιώσει την κατάσταση των αντιρρησιών συνείδησης. Η Επιτροπή εξέφρασε την ανησυχία της γιατί η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας για τους αντιρρησίες συνείδησης είναι πολύ μεγαλύτερη από τη στρατιωτική θητεία, και γιατί η αξιολόγηση των αιτήσεων για την υπηρεσία αυτή βρίσκεται υπό τον αποκλειστικό έλεγχο του Υπουργείου Άμυνας.

Η Διεθνής Αμνηστία ζητά από τις ελληνικές αρχές να σταματήσουν αμέσως τις διώξεις εναντίον όλων των αντιρρησιών συνείδησης και να εναρμονίσουν τις διατάξεις περί αντίρρησης συνείδησης με τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα και συστάσεις καθώς επίσης και με τις συστάσεις του Συνηγόρου του Πολίτη και της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

Διαβάστε επίσης:

• «Η Ελλάδα Έσπασε την Ευρωπαϊκή Συναίνεση»,

http://www.amnesty.org.gr/news/2005-06-01-1.htm.

• «Ελλάδα: Τιμωρούνται για τα πιστεύω τους: πώς οι αντιρρησίες συνείδησης εξακολουθούν να στερούνται των δικαιωμάτων τους», http://www.amnesty.org.gr/news/2005-05-11-1.htm.

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία 

Ελλάδα: Ο Μπόρις Σωτηριάδης, άλλος ένας διωκόμενος αντιρρησίας συνείδησης, πρέπει να απελευθερωθεί αμέσως και χωρίς όρους

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

6 Αυγούστου 2005

«Για άλλη μια φορά η Ελλάδα διώκει και θέτει υπό κράτηση ένα άτομο επειδή ασκεί το ανθρώπινο δικαίωμά του στην αντίρρηση συνείδησης», δήλωσε η Διεθνής Αμνηστία σήμερα καθώς ο αντιρρησίας συνείδησης Μπόρις Σωτηριάδης παραμένει υπό κράτηση στο στρατόπεδο του Αυλώνα.

«Επιθυμούμε να υπενθυμίσουμε στις ελληνικές αρχές ότι το δικαίωμα της άρνησης εκτέλεσης στρατιωτικής θητείας για λόγους συνείδησης αποτελεί θεμιτή άσκηση του θεμελιώδους δικαιώματος στην ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας, που διαφυλάσσεται σε διεθνείς συνθήκες για τα ανθρώπινα δικαιώματα, στις οποίες μετέχει η Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου», δήλωσε η κ. Όλγα Δημητρίου, Ερευνήτρια της Διεθνούς Αμνηστίας για την Ελλάδα.

Ο Μπόρις Σωτηριάδης, Γεωργιανός ελληνικής καταγωγής, που απέκτησε την ελληνική υπηκοότητα στο πλαίσιο της πολιτικής επαναπατρισμού ομογενών, είχε υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία στον στρατό της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Αργότερα έγινε Μάρτυρας του Ιεχωβά οπότε, όταν κλήθηκε από τον ελληνικό στρατό να παρουσιαστεί για στρατιωτική θητεία στο στρατόπεδο του Αυλώνα την 1η Αυγούστου, παρουσιάστηκε αλλά αρνήθηκε να υπηρετήσει στον στρατό επικαλούμενος θρησκευτική αντίρρηση συνείδησης και ζήτησε, αντ’ αυτού, να υπηρετήσει εναλλακτική πολιτική υπηρεσία.

Εντούτοις αυτό δεν επιτρέπεται, σύμφωνα με τον Νόμο 2510/97, για όσους έχουν ήδη υπηρετήσει σε ένοπλες δυνάμεις. Ο Σωτηριάδης τέθηκε υπό κράτηση στο στρατόπεδο του Αυλώνα και αναμένεται να δικαστεί από το Στρατοδικείο Αθηνών με την κατηγορία της ανυπακοής. Η Διεθνής Αμνηστία τον έχει υιοθετήσει ως κρατούμενο συνείδησης και ζητά την άμεση και χωρίς όρους απελευθέρωσή του.

Η Διεθνής Αμνηστία υπενθυμίζει ότι την 1η Απριλίου το Στρατοδικείο Αθηνών αθώωσε τον θρησκευτικό αντιρρησία συνείδησης Σεργκέι Γκουτάροφ, στον οποίον είχε ασκηθεί δίωξη για ανυποταξία για τον ίδιο λόγο (απόφαση την οποία η οργάνωση χαιρέτισε στο δελτίο τύπου της με τίτλο «Ελλάδα: Ιστορική απόφαση στρατοδικείου δίνει το δικαίωμα σε άτομο που είχε στρατευθεί να κάνει αίτηση για εναλλακτική πολιτική υπηρεσία», AI Index: EUR 25/004/2005, http://www.amnesty.org.gr/news/2005-04-03-1.htm), και ζητά όλοι οι αντιρρησίες συνείδησης, συμπεριλαμβανομένου του Σωτηριάδη, να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο, χωρίς διακρίσεις.

Η Διεθνής Αμνηστία πιστεύει ότι κάθε άνθρωπος έχει το δικαίωμα να αρνηθεί να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία για λόγους συνείδησης ή βαθιάς προσωπικής πεποίθησης, χωρίς να υποστεί καμία νομική κύρωση ή υλική ζημία. Οποιοσδήποτε φυλακιστεί για την άσκηση αυτού του δικαιώματος θεωρείται κρατούμενος συνείδησης, εφόσον δεν έχει αρνηθεί να υπηρετήσει μια εναλλακτική μη στρατιωτική υπηρεσία που δεν θα έχει χαρακτήρα τιμωρίας ή διάκρισης στη διάρκεια και την ουσία της.

Στις 31 Μαΐου η Διεθνής Αμνηστία, το Ευρωπαϊκό Γραφείο για την Αντίρρηση Συνείδησης και η Αντιπολεμική Διεθνής, με κοινή δημόσια δήλωση, κάλεσαν την Ελληνική κυβέρνηση «να προβεί σε ενέργειες για να σταματήσει αμέσως τις διώξεις εναντίον όλων των αντιρρησιών συνείδησης, να αποκαταστήσει τα αστικά και πολιτικά τους δικαιώματα και να εναρμονίσει τις διατάξεις περί αντίρρησης συνείδησης με τα ευρωπαϊκώς και διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα και συστάσεις (των Ηνωμένων Εθνών, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρώπης και του Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Συνεργασία στην Ευρώπη) καθώς και με τις συστάσεις του Συνηγόρου του Πολίτη και της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου» («Η Ελλάδα έσπασε την Ευρωπαϊκή συναίνεση», AI Index: EUR 25/009/2005, http://www.amnesty.org.gr/news/2005-06-01-1.htm).

Γενικές πληροφορίες

Αυτή τη στιγμή οι Μάρτυρες του Ιεχωβά που αντιμετωπίζουν προβλήματα, αναφορικά με την απόκτηση της ιδιότητας του αντιρρησία συνείδησης, ομαδοποιούνται σε δύο κύριες κατηγορίες:

1. Αυτοί που προέρχονται από χώρες που ανήκουν στο πρώην ανατολικό μπλοκ. Αυτά τα άτομα έχουν ελληνική καταγωγή και, εφόσον έχουν μεταναστεύσει στην Ελλάδα για να μείνουν μόνιμα, έχουν υποχρέωση να υπηρετήσουν κάποια στρατιωτική θητεία. Εντούτοις, μεταξύ αυτών υπάρχουν και άτομα που έχουν υπηρετήσει στον στρατό της χώρας τους και μετέπειτα έγιναν Μάρτυρες του Ιεχωβά. Η ελληνική νομοθεσία όμως δεν χορηγεί την ιδιότητα του αντιρρησία συνείδησης σε άτομα που έχουν υπηρετήσει σε ένοπλες δυνάμεις.

2. Αυτοί που έχουν ήδη υπηρετήσει στις ελληνικές ένοπλες δυνάμεις και καταχωρήθηκαν στους καταλόγους εφέδρων, αλλά εν τω μεταξύ έγιναν Μάρτυρες του Ιεχωβά. Συνήθως, οι έφεδροι καλούνται για εκπαίδευση στη χρήση νέου οπλισμού ή για να συμμετάσχουν σε στρατιωτικές ασκήσεις. Αυτά τα άτομα δηλώνουν ότι είναι αντιρρησίες συνείδησης, αλλά η ελληνική νομοθεσία δεν τους αναγνωρίζει.

Συνεπώς, αν παρουσιαστούν στο στρατόπεδο όταν κληθούν για στρατιωτική θητεία ή εφεδρική υπηρεσία και αρνηθούν να υπηρετήσουν επικαλούμενοι θρησκευτική αντίρρηση συνείδησης, δικάζονται από στρατοδικείο με την κατηγορία της ανυπακοής. Αν δεν παρουσιαστούν στο στρατόπεδο και στείλουν υπόμνημα εξηγώντας ότι είναι πλέον Μάρτυρες του Ιεχωβά και επιθυμούν να υπηρετήσουν κάποιας μορφής εναλλακτική υπηρεσία, η αίτησή τους απορρίπτεται και κηρύσσονται ανυπότακτοι.

Οι καταδίκες αυτών των αντιρρησιών συνείδησης Μαρτύρων του Ιεχωβά αποτελούν παραβίαση του δικαιώματός τους να μεταβάλουν τις θρησκευτικές πεποιθήσεις τους και να διαμορφώσουν αντίρρηση συνείδησης ακόμα και αν έχουν στρατευθεί στο παρελθόν. Η Διεθνής Αμνηστία καλεί τις ελληνικές αρχές να παύσουν όλες αυτές τις ποινικές διώξεις και να αναγνωρίσουν το δικαίωμα των ατόμων αυτών να υιοθετούν νέες θρησκευτικές πεποιθήσεις οποιαδήποτε στιγμή στη ζωή τους και να διαμορφώνουν αντίρρηση συνείδησης. Επιπρόσθετα, η Διεθνής Αμνηστία ζητά την αναθεώρηση του ελληνικού νομικού πλαισίου ώστε να διασφαλίζεται ότι η εναλλακτική πολιτική υπηρεσία δεν θα έχει διάρκεια με χαρακτήρα τιμωρίας και διάκρισης, θα υπάγεται εξ ολοκλήρου σε μη στρατιωτικές αρχές (περιλαμβανομένης και της εξέτασης των αιτήσεων των αντιρρησιών συνείδησης), οι αντιρρησίες συνείδησης θα έχουν το δικαίωμα να διεκδικούν αυτήν την ιδιότητα οποιαδήποτε στιγμή, τόσο πριν όσο και μετά την ένταξή τους στις ένοπλες δυνάμεις, και δεν θα είναι ποτέ δυνατόν να εκπέσουν από το δικαίωμα να υπηρετούν εναλλακτική υπηρεσία, ακόμα και σε καιρό πολέμου.

Την 15η Μαΐου, Παγκόσμια Ημέρα για τους Αντιρρησίες Συνείδησης, η Διεθνής Αμνηστία δημοσίευσε έκθεση που παραθέτει τις ανησυχίες της οργάνωσης για την αντίρρηση συνείδησης στην Ελλάδα («Τιμωρούνται για τα πιστεύω τους: πώς οι αντιρρησίες συνείδησης εξακολουθούν να στερούνται των δικαιωμάτων τους», AI Index: EUR 25/007/2005, βλ. http://www.amnesty.org.gr/news/2005-05-11-1.htm).

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία

Η Ελλάδα έσπασε την Ευρωπαϊκή συναίνεση

ΚΟΙΝΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΔΗΛΩΣΗ

1 Ιουνίου 2005

«Είναι πια καιρός οι ελληνικές αρχές να σεβαστούν τα ευρωπαϊκά και διεθνή πρότυπα και συστάσεις, να συμμορφωθούν με αυτά και να θέσουν τέλος σε όλες τις διώξεις, τις φυλακίσεις και τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των αντιρρησιών συνείδησης», δήλωσαν σήμερα οι τρεις διεθνείς οργανώσεις, καταδικάζοντας με τον εντονότερο τρόπο το πρόσφατο κύμα καταδικαστικών αποφάσεων εναντίον των αντιρρησιών συνείδησης στην Ελλάδα. «Η Ελληνική κυβέρνηση δεν μπορεί πλέον να εθελοτυφλεί μπροστά στο πρόβλημα» τόνισαν.

Το δικαίωμα της άρνησης εκτέλεσης στρατιωτικής θητείας αποτελεί θεμιτή άσκηση του θεμελιώδους δικαιώματος στην ελευθερία σκέψης, συνείδησης και θρησκείας, που διαφυλάσσεται σε διεθνείς συνθήκες για τα ανθρώπινα δικαιώματα, στις οποίες η Ελλάδα είναι Κράτος-Μέλος, συμπεριλαμβανομένων της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα και της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.

«Η Ελλάδα δεν μπορεί να εξακολουθεί να καταδικάζει ανθρώπους επειδή ασκούν το ανθρώπινο δικαίωμά τους στην αντίρρηση συνείδησης. Καλούμε την ελληνική κυβέρνηση να προβεί σε ενέργειες για να σταματήσει αμέσως τις διώξεις εναντίον όλων των αντιρρησιών συνείδησης, να αποκαταστήσει τα αστικά και πολιτικά τους δικαιώματα και να εναρμονίσει τις διατάξεις περί αντίρρησης συνείδησης με τα ευρωπαϊκώς και διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα και συστάσεις (των Ηνωμένων Εθνών, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου της Ευρώπης και του Οργανισμού για την Ασφάλεια και την Συνεργασία στην Ευρώπη) καθώς και με τις συστάσεις του Συνηγόρου του Πολίτη και της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου», δήλωσαν η Διεθνής Αμνηστία, το Ευρωπαϊκό Γραφείο για την Αντίρρηση Συνείδησης και η Αντιπολεμική Διεθνής.

Μόλις πρόσφατα, τον Μάρτιο του 2005, η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών κάλεσε την Ελλάδα να βελτιώσει την κατάσταση των αντιρρησιών συνείδησης σημειώνοντας ότι: «Η Επιτροπή εκφράζει την ανησυχία της γιατί η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας για τους αντιρρησίες συνείδησης είναι πολύ μεγαλύτερη από τη στρατιωτική θητεία, και γιατί η αξιολόγηση των αιτήσεων για την υπηρεσία αυτή βρίσκεται υπό τον αποκλειστικό έλεγχο του Υπουργείου Άμυνας. Το Κράτος-Μέλος πρέπει να διασφαλίσει ότι η διάρκεια της εναλλακτικής υπηρεσίας δεν έχει τιμωρητικό χαρακτήρα, και πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να αναθέσει την αξιολόγηση των αιτήσεων αναγνώρισης αντιρρησιών συνείδησης σε πολιτικές αρχές».

Παρ’ όλα αυτά, μόνο τον Μάιο του 2005, άλλοι 4 αντιρρησίες συνείδησης καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης 6 έως 24 μηνών με αναστολή ενώ ένας από αυτούς παρέμεινε προφυλακισμένος επί 11 ημέρες εν αναμονή της δίκης του. Όλοι άσκησαν έφεση εναντίον των καταδικαστικών αποφάσεων και αναμένουν την εκδίκαση των εφέσεών τους.

Στις 10 Μαΐου ο αντιρρησίας συνείδησης Μακεδόνας Αλεξανδρίδης καταδικάστηκε για ανυπακοή σε ποινή φυλάκισης 6 μηνών με αναστολή από το Στρατοδικείο Ιωαννίνων. Ο Αλεξανδρίδης είχε υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία στον ρωσικό στρατό. Αργότερα έγινε Μάρτυρας του Ιεχωβά οπότε, όταν κλήθηκε από τον ελληνικό στρατό να παρουσιαστεί για στρατιωτική θητεία, ζήτησε αντ’ αυτού να υπηρετήσει εναλλακτική πολιτική υπηρεσία. Όμως, το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης δεν αναγνωρίζεται σύμφωνα με τον Νόμο 2510/97 για όσους έχουν ήδη υπηρετήσει σε ένοπλες δυνάμεις.

• Στις 17 Μαΐου ο αντιρρησίας συνείδησης Ανδρέας Αναστασίου καταδικάστηκε για ανυποταξία και ανυπακοή σε ποινή φυλάκισης 6 μηνών με αναστολή από το Στρατοδικείο Λάρισας. Ο Αναστασίου είχε υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία στον ελληνικό στρατό, κατόπιν όμως έγινε Μάρτυρας του Ιεχωβά, οπότε όταν κλήθηκε για εφεδρική στρατιωτική θητεία αρνήθηκε για θρησκευτικούς λόγους να παρουσιαστεί.
• Στις 18 Μαΐου ο αντιρρησίας συνείδησης Νίκος Μπαλτούκας καταδικάστηκε για ανυποταξία σε ποινή φυλάκισης 15 μηνών με αναστολή από το Στρατοδικείο Ξάνθης. Ο Μπαλτούκας είχε υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία στον ελληνικό στρατό, αλλά όταν κλήθηκε για εφεδρική στρατιωτική θητεία αρνήθηκε να παρουσιαστεί για λόγους συνείδησης.
• Στις 23 Μαΐου ο αντιρρησίας συνείδησης Γεώργιος Κουτσομανωλάκης καταδικάστηκε για ανυποταξία σε ποινή φυλάκισης 24 μηνών με αναστολή από το Στρατοδικείο Αθηνών. Ο Κουτσομανωλάκης κατηγορήθηκε για ανυποταξία το 1979, όταν δεν υπήρχε εναλλακτική πολιτική κοινωνική υπηρεσία στην Ελλάδα, επειδή ως Μάρτυρας του Ιεχωβά αρνήθηκε να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία για λόγους συνείδησης. Έφυγε από την Ελλάδα και πήρε πολιτικό άσυλο στη Γερμανία, όπου ζει έκτοτε. Συνελήφθη και κρατήθηκε στις 12 Μαΐου 2005 στη Ρόδο κατά τη διάρκεια επίσκεψης στους γονείς του και στις 16 Μαΐου μεταφέρθηκε στις φυλακές Κορυδαλλού στην Αθήνα, όπου παρέμεινε προφυλακισμένος μέχρι τη δίκη του.

Επιπλέον, οι αντιρρησίες συνείδησης Λάζαρος Πετρομελίδης και Γιώργος Μοναστηριώτης έχουν και οι δύο επανειλημμένα καταδικαστεί από Στρατοδικεία σε βαριές ποινές φυλάκισης για την άρνησή τους να στρατευθούν για λόγους συνείδησης.

Ο Λάζαρος Πετρομελίδης, Πρόεδρος του Συνδέσμου Αντιρρησιών Συνείδησης, αρνήθηκε για λόγους συνείδησης να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία το 1992 και έκτοτε έχει επανειλημμένα υποστεί ποινικές διώξεις και καταδίκες. Αρνήθηκε να υπηρετήσει την εναλλακτική υπηρεσία που του προσφέρθηκε το 1998, καθώς είχε εξαιρετικά τιμωρητική διάρκεια -στην περίπτωσή του 7,5 φορές τη διάρκεια της στρατιωτικής θητείας που θα όφειλε να υπηρετήσει διαφορετικά- και εξέπεσε της ιδιότητας του αντιρρησία συνείδησης. Από τότε, εξακολουθεί να λαμβάνει τακτικά προσκλήσεις κατάταξης στον στρατό, οπότε διώκεται κάθε φορά εκ νέου για ανυποταξία, λόγω της άρνησής του ως αντιρρησίας συνείδησης να υπηρετήσει στρατιωτική θητεία. Παλαιότερα είχε φυλακιστεί τον Μάιο του 1998, τον Απρίλιο του 1999 και τον Σεπτέμβριο του 2002. Τον Ιούνιο του 2003 του επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης 20 μηνών με τριετή αναστολή για ανυποταξία από το Αναθεωρητικό Στρατοδικείο Αθηνών. Με την πιο πρόσφατη ερήμην καταδίκη του σε ποινή φυλάκισης 30 μηνών για ανυποταξία τον Δεκέμβριο του 2004 από το Ναυτοδικείο Πειραιά, άρθηκε η αναστολή της προηγούμενης ποινής, γεγονός που σημαίνει ότι οφείλει να εκτίσει συνολική ποινή φυλάκισης 50 μηνών αν συλληφθεί. Οι επανειλημμένες διώξεις και καταδίκες του Πετρομελίδη αποτελούν παραβίαση του δικαιώματός του στην αντίρρηση συνείδησης εφόσον η εναλλακτική πολιτική υπηρεσία που καλείται να υπηρετήσει έπρεπε να μην αποτελεί δυσμενή διάκριση και να μην είναι τιμωρητικής φύσεως ή διάρκειας.

• Ο Γιώργος Μοναστηριώτης, ο οποίος ήταν Εθελοντής Πενταετούς Υποχρέωσης στο Ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό, αρνήθηκε, επικαλούμενος λόγους συνείδησης, να ακολουθήσει τη μονάδα του τον Μάιο του 2003, όταν η φρεγάτα “Ναυαρίνο” όπου υπηρετούσε στάλθηκε στον Περσικό Κόλπο. Είναι ο πρώτος Έλληνας επαγγελματίας στρατιώτης που γίνεται γνωστό ότι αρνήθηκε να συμμετάσχει στον πρόσφατο πόλεμο στο Ιράκ για λόγους συνείδησης και δήλωσε ότι παραιτείται από το Πολεμικό Ναυτικό για τους λόγους αυτούς. Στη δημόσια δήλωση άρνησης στράτευσής του τον Μάιο του 2003 ο Μοναστηριώτης είχε δηλώσει ότι: «Αρνούμαι συνειδητά και υπεύθυνα να συμμετάσχω η να συνεισφέρω καθ’ οποιονδήποτε τρόπο στην ανελέητη σφαγή που συνεργείται κατά του Ιρακινού λαού… Η πράξη αυτή είναι επίσης μια ελάχιστη συμπαράσταση αλληλεγγύης στον ιρακινό λαό καθώς και στα φιλειρηνικά αισθήματα του ελληνικού λαού». Τον Σεπτέμβριο του 2004 συνελήφθη και καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης 40 μηνών για λιποταξία από το Ναυτοδικείο Πειραιά. Μεταφέρθηκε αμέσως στις φυλακές Κορίνθου όπου παρέμεινε φυλακισμένος για 22 ημέρες μέχρι την προσωρινή του αποφυλάκιση εν αναμονή της εκδίκασης της έφεσής του. Τον Ιανουάριο του 2005 καταδικάστηκε πάλι για λιποταξία από το Ναυτοδικείο Πειραιά σε ποινή φυλάκισης 5 μηνών με αναστολή σε περίπτωση άσκησης έφεσης. Άσκησε έφεση και αποφυλακίστηκε έως την εκδίκασή της. Οι καταδίκες του Μοναστηριώτη αποτελούν παραβίαση του δικαιώματός του να μεταβάλει τις πεποιθήσεις του και να διαμορφώσει αντίρρηση συνείδησης μετά την ένταξή του στις ένοπλες δυνάμεις.

Επιπλέον, τόσο ο Λάζαρος Πετρομελίδης όσο και ο Γιώργος Μοναστηριώτης καλούνται τακτικά για στρατιωτική θητεία, και κάθε φορά που αρνούνται να υπηρετήσουν στον στρατό κινείται νέα δίωξη εναντίον τους για ανυποταξία και λιποταξία αντίστοιχα. Αυτό αποτελεί παραβίαση του Άρθρου 14 παράγραφος 7 του Διεθνούς Συμφώνου για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα, το οποίο ορίζει ότι: «Κανένας δεν πρέπει να δικάζεται ή να τιμωρείται ξανά για αδίκημα για το οποίο έχει τελεσίδικα καταδικαστεί ή αθωωθεί σύμφωνα με το δίκαιο και τον κώδικα ποινικής δικονομίας κάθε χώρας».

Amnesty International – European Bureau for Conscientious Objectors – War Resisters’ International

Πηγή: Διεθνής Αμνηστία